دوره 14 (1399)
دوره 13 (1398)
دوره 12 (1397)
دوره 11 (1396)
دوره 10 (1395)
دوره 9 (1394)
دوره 8 (1393)
دوره 7 (1392)
دوره 6 (1391)
دوره 5 (1390)
دوره 4 (1389)
دوره 3 (1388)
دوره 2 (1387)
دوره 1 (1386)
تعداد دوره‌ها 15
تعداد شماره‌ها 47
تعداد مقالات 374
تعداد نویسندگان 523
تعداد مشاهده مقاله 1,688,204
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 225,994
نسبت مشاهده بر مقاله 4513.91
نسبت دریافت فایل بر مقاله 604.26
تعداد مقالات ارسال شده 1,941
تعداد مقالات رد شده 1,265
تعداد مقالات پذیرفته شده 394
تعداد پایگاه های نمایه شده 10
تعداد داوران 453

به اطلاع می رساند دو فصلنامه پژوهش‌های ادب عرفانی (گوهر گویا) موفق به کسب عنوان «نشریه هسته» در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) شده است. این موفقیت را به عموم اندیشمندان گرامی تبریک عرض می‌کنیم.

از این پس نشریه پذیرای مقالات علمی مرتبط (پژوهشی، مروری، کوتاه، مطالعهٔ موردی، روش‌شناسی، مفهومی، کاربردی و نقطه‌نظر) خواهد بود. جهت مشاهده تعریف کامل مقالات اینجا کلیک نمایید.

دسترسی به مقالات این سایت آزاد است.

 

 


  

مقاله پژوهشی
مطالعۀ شاخصه‌های نظریۀ بهزیستی در غزلیّات شمس برپایة روان‌شناسی مثبت‌نگر سلیگمن

مریم صفری؛ محمدعلی گذشتی؛ شیرین کوشکی؛ اشرف شیبانی اقدم

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 1-18

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.126460.1558

چکیده
  بیان مسئله: مارتین سلیگمن، پدر روان‌شناسی مثبت، درجستجوی آنچه ارسطو«زندگی خوب» می‌نامد؛ بر جنبه‌هایِ مثبتِ انسان، تمرکز و تأکید می‌کند؛در نتیجه فضیلت‌ها وتوانمندی‌ها را جایگزینِ مؤلّفه‌های دستورالعملِ تشخیصِ اختلالات روان‌شناختی  قرار می‌دهد. این جنبشِ نوین با انگیزۀ بهینه‌سازی کیفیّت زندگی از طریق ارتقای شادی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی مطالعات تطبیقی عرفانی
بررسی تطبیقی جایگاه روایات امام صادق (ع) در تفسیرهای لطائف‌الإشارات و کشف‌الأسرار

رضا طباطبایی عمید؛ قدرت ا... خیاطیان؛ عظیم حمزئیان

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 19-36

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.128241.1605

چکیده
  تبیین مسئله: حدیث یکی از مهم‌ترین منابع تفسیری قرآن کریم است. به استناد روایات پیامبر (ص) و امامان (ع)، تأویل صحیح قرآن و حقایق آن را تنها ایشان می‌دانند. از مباحث مؤثر در فرهنگ شیعه شناخت جایگاه و مقام اهل‌بیت (ع) در تفاسیر قرآن و سایر فرق دینی است و این مهم تنها با تبیین رویکرد مفسران به روایات ایشان امکان‌پذیر است. سُلَمی در کتاب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
بررسی شخصیت‌شناختی ابن‌عربی در رمان موت صغیر اثر محمدحسن علوان برپایة کهن‌الگوی آنیما

طاهره حیدری

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 37-52

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.130217.1640

چکیده
  بیان مسئله: از دیدگاه کارل گوستاو یونگ، انسان‌ها افزون‌بر ضمیر ناخودآگاه شخصی، بخش مشترکی به نام ناخودآگاه جمعی دارند. کهن‌الگوها محتویات این بخش از روح و ذهن را تشکیل می‌دهند. نقد کهن‌الگویی یکی از رهیافت‌های اصلی نقد ادبی معاصر است که به کشف ماهیت و ویژگی کهن‌الگوها و نقش آنها در ادبیات می‌پردازد. از میان این کهن‌الگوها در ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
بررسی سبکشناختی دنیاهای محتمل در داستان عرفانی دقوقی از مثنوی مولانا

زینب حاج ابوکهکی؛ اشرف شیبانی اقدم؛ محمدعلی گذشتی

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 53-70

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.126467.1559

چکیده
  بیان مسئله: در سبک‌شناسی شناختی، نظریة دنیاهای محتمل برای درک پیرنگ‌های متضاد و متناقض روایت‌ها به کار می‌رود. اصول این نظریه نوع خوانش روایت ادبی و تأثیرات متقابل متن و خواننده را تبیین می‌کند. روایت‌شناسی دانشی بینارشته‌ای است؛ به همین سبب، رویکرد پساکلاسیک آن با رشته‌های دیگر ارتباط نزدیکی دارد و اهمیت رابطة میان علوم و روایت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی مبانی عرفان و تصوف
جلوه‌های هنرآفرینی کاربردِ مفاهیم قرآنی در اشعار عرفانی حزین لاهیجی

فاروق نعمتی؛ رضا کیانی

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 71-92

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.128713.1639

چکیده
  بیان مسئله: زبان ادبی، به‌ویژه شعر، بستری مناسب برای تجلّیِ آموزه‌های قرآنی شاعرانی است که به پشتوانة ارجاع‌دادن اندیشه‌هایشان به کلام مقدّس وحی، امکان دریافت و تفسیر معنویِ سروده‌های خود را برای مخاطبان فراهم می‌آورند. در این زمینه، حزین لاهیجی، شاعر صوفی‌مسلک قرن دوازدهم، به‌شیوه‌های گوناگونْ تحت تأثیر قرآن قرار گرفته و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
بررسی تذکرة‏الأولیا و مثنوی‏های عطار براساس نظریة بیش‏متنیت ژنت

زهرا پیرحیاتی؛ علی حیدری

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 93-110

https://doi.org/10.22108/jpll.2021.125690.1538

چکیده
  بیان مسئله: تذکرة‏الأولیا مهم‏ترین اثر منثور عطار و از بزرگ‏ترین متون منثور عرفانی است. تذکرة‏الأولیا این امکان را دارد که مناسبات بینامتنی موجود در آن با آثار عارفان دیگر و حتی با مثنوی‏های خود عطار بررسی شود.روش: هدف این پژوهش نشان‏دادن ارتباط متنی پنجاه و یک حکایت مشترک تذکرة‏الأولیا و مثنوی‏های عطار با رویکرد بیش‏متنیت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
تحلیل داستان پیر چنگی برپایة الگوی روایی گریماس

شیرزاد طایفی؛ نصیراحمد آرین؛ همیلا آرین

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 111-130

https://doi.org/10.22108/jpll.2021.128832.1616

چکیده
  بیان مسئله: داستان پیر چنگی ازجمله داستان‏های جذّاب مولوی در دفتر اول مثنوی است که خوانش‏های متفاوتی از آن صورت گرفته و هر خوانش، یکی از ابعاد معنایی و وجوه پنهان آن را برکاویده است. در این پژوهش، به تحلیل ساختار روایی این داستان برپایة الگوی روایی گریماس پرداخته‏ می‏شود. هدف اصلی، ترسیم طرح روایی و فهم موضوع اصلی داستان از راه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاریخ عرفان و تصوف
تأملی در پرسش متداولِ «خدای-تعالی- با تو چه کرد؟» در متون منثور عرفانی (شخصیت‌ها، دلایل و جزئیات رحمت و عذاب)

امیر حسین مدنی

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 131-152

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.130148.1638

چکیده
  بیان مسئله: یکی از پربسامدترین بُن‏مایه‏های متون عرفانی، خواب و رؤیا‏ست که نوعی کرامت به شمار می‏رفته و به‏سبب إخبار از عالم غیب، ابزاری برای کسب شناخت و آگاهی بوده ‏است. در میان این خواب‏ها، به‏دلیل نگرانی و ترس صوفیه از عالم پس از مرگ و عاقبتِ کار خود، پرسشِ «خدای ـ تعالی ـ با تو چه کرد؟» بسیار متداول ‏است؛ پرسشگر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
تحلیل گفتمان انتقادی کتاب اسرارالتّوحید بر مبنای الگوی ون لیوون

فائزه عرب یوسف آبادی؛ زهرا داور

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 153-166

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.127653.1590

چکیده
  بیان مسئله: اسرارالتوحید اثری عرفانی است که در آن، کارگزاران اجتماعی به‌شیوه‌های مختلف بازنمایی می‌شوند.روش: هدف در این پژوهش، تحلیل گفتمان این کتاب بر مبنای الگوی ون لیوون و با تکیه بر روش توصیفی ـ تحلیلی است.یافته‌ها و نتایج: نتایج اولیه بیانگر آن است که ابوسعید ابوالخیر در این اثر ازطریق فعّال‌سازی، نیرویی پویا و اثرگذار ...  بیشتر

مقاله پژوهشی مبانی عرفان و تصوف
نقدی شناخت‏شناسانه بر داستان «پادشاه و وزیر یهودی» در مثنوی معنوی

فرهاد محمدی

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 167-184

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.127168.1572

چکیده
  بیان مسئله: داستانِ «پادشاه و وزیر یهودی» در مثنوی معنوی  در خوانش نخست، بیانگر روشی در سیاستِ صاحب‏منصبان برای تفرقه‏افکنی میان پیروان یک دین و آیین است. این داستان از دیدگاه معرفت‏شناختی و اندیشگانی نیز تصوّرات غلط و اشتباه‏های انسان را در استدلال به نمایش گذاشته است. مولانا در این داستان با نمایش طرح و نقشة وزیر برای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
چیستی و چرایی تأثیر ادبیات عرفانی بر نگارگری ایرانی (با رویکرد نشانه‌شناسی)

علیرضا شادآرام؛ زهرا نامور

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 185-210

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.129518.1630

چکیده
  بیان مسئله: رویکرد تدریجی صوفیانه نسبت‌به اسلام باعث شد از قرن ششم هجری به بعد گفتمان عرفانی در ایران به یکی از گفتمان‌های غالب فرهنگی تبدیل شود. عرفان و تصوف پیش و بیش از هر چیزی در ادبیات فارسی تجلی یافت. ادبیات عرفانی فارسی به‌تدریج جهان‌بینی بخش عظیمی از جامعة ایرانی را شکل داد و توانست سایر هنرهای ایرانی، ازجمله نگارگری را تحت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی مطالعات تطبیقی عرفانی
نگاهی تطبیقی به داستان قرآنی «موسی و خضر» و داستان «پسرخوانده» از لِف تالستوی

سیده مهنا سیدآقایی رضایی؛ فرزاد بالو

دوره 15، شماره 2 ، اسفند 1400، صفحه 211-226

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.128931.1620

چکیده
  بیان مسئله: لِف تالستوی، فیلسوف، متفکر دینی و نویسندۀ روسی، از چهره‌های برجسته در ادبیات داستانی جهان است. او در آفرینش آثار خود از دستاوردهای فرهنگی ملل مختلف، به‌ویژه مشرق‌زمین و آموزه‌های اسلامی بهره گرفته است. دستاوردهای پژوهش نشان می‌دهد تالستوی در خلق داستان معروف «پسرخوانده»، از داستان قرآنی «موسی و خضر» تأثیر ...  بیشتر

بررسی غربت انسان در اشعار مولانا

عبدالرحیم عناقه؛ الهه کلاهدوز

دوره 4، شماره 3 ، آبان 1389، ، صفحه 161-188

چکیده
    غربت اسم مصدر عربی و در لغت به معنای دوری از جای خود و دور شدن است و در اصطلاح دور افتادن روح و جان انسان از عالم قدس و بارگاه کبریایی است؛ چرا که روح در مقام قرب و درجوار حق به سر می برده، به ناگاه به گناه آلوده شده، به این خاکدان هبوط کرده است. روح پس از هبوط وارد دنیا می‌شود، دنیایی که به خودی خود مذموم نیست؛ اما آنجا که روح خود را ...  بیشتر

بررسی روش تکرار در ساخت واژه در زبان فارسی

عباسعلی وفائی؛ عبدالله آلبوغبیش

دوره 5، شماره 1 ، خرداد 1390، ، صفحه 1-16

چکیده
  سخنگویان هر زبانی بنا به نیاز بی‌وقفه خود برای انتقال مفاهیم و بیان ‌اندیشه‌ها و افکار و خواسته‌های خویش، واژگان جدیدی می‌آفرینند و در این فرایند، از توانایی‌های پیدا و پنهان زبان خود بهره می‌برند. برای نمونه، اشتقاقی بودن زبان عربی ‌باعث شده است تا اهل زبان بتوانند واژگان فراوانی با معانی متعدد از یک ریشه برسازند. انگلیسی زبانان ...  بیشتر

تأمّلی در مثَلِ پیش قاضی و معلّق‌بازی؟!

علی محمد موذنی؛ مجید منصوری

دوره 5، شماره 3 ، آذر 1390، ، صفحه 21-32

چکیده
  مَثَل‌های بسیاری در زبان فارسی وجود دارد که هنوز در معنای اصلی و نیز در صورت نوشتاری آنها شک و تردید وجود دارد. از آنجا که اغلبِ مَثَل‌ها از طریق دهان به دهان و بصورت شفاهی به نسل‌های بعدی انتقال یافته و بیشتر، جنبه کنایی آنها مورد توجه بوده است، در برخی موارد، جنبه‌های حقیقی و معنایی و حتّی صورت صحیح ملفوظ و نوشتاری آنها دچار تحریف ...  بیشتر

کاربرد ضربالمثل در شعر شاعران ایرانی

حسن ذوالفقاری

دوره 6، شماره 1 ، شهریور 1391، ، صفحه 95-122

چکیده
  مثلها به عنوان ستون فرهنگ مردم و یکی از اقسام ادبی همواره مورد توجه شاعران بوده است؛ چنان که حتی کاربرد مثل و تمثیل و استشهاد یکی از شاخصههای سبکی به شمار میآمده است. در این مقاله ضمن برشمردن کارکردهای مثل و اشاره به پیشینه تحقیق، ضربالمثلهای منظوم از جهات گوناگون بررسی میشوند و تفاوت ارسال مثل با تمثیل، اسلوب معادله، تضمین، تلمیح ...  بیشتر

تحلیل شخصیت شمس و ارتباط وی با مولوی از دیدگاه روانشناسی با تکیه بر نظریه شخصیت کارن هورنای

عبدالله ادیم؛ پروین گلی زاده؛ علی فیروزی

دوره 9، شماره 2 ، اسفند 1394، ، صفحه 51-70

چکیده
  شمس و مولانا از مفاخر تاریخ و فرهنگ این مرز و بومند که به سبب واکاوی نشدن شخصیت آنان، رابطه­­ آنان در پرده­ای از ابهام باقی ­مانده­ است؛ به همین منظور، در این پژوهش از دیدگاه علم روانشناسی، مراحل شکل­گیری شخصیت شمس، علت ارتباطش با مولانا، تحول روانی مولانا، علت غیبت­های ناگهانی و مکرر شمس و هم­چنین علت قتل شمس تحلیل شده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
تحلیل حس شنوایی از دیدگاه مولوی

کورس کریم پسندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 دی 1400

https://doi.org/10.22108/jpll.2021.127342.1578

چکیده
  در نگرش مولوی به حواس پنج گانۀ ظاهری آدمی، حس شنوایی از جایگاهی ممتاز و برتر، نسبت به دیگر حواس انسان برخوردار است. مولوی با توّجه به ساحت بیرونی انسان و با نگرش فیزیولوژیک ، گوش حسی و ظاهری را اولین و مهم ترین حس فعال انسان برای ادراک دنیای محسوسات می داند که در پیوند با دل و درون آدمی ، موجبات تکامل حقیقی انسان را به واسطۀ استماع اقوال ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
پرورش مفاهیم کلامی در دیباچه مثنوی‌های امیرخسرو دهلوی

زهره نجفی؛ پروانه سیدی؛ جنان ایزدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1400

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.126943.1570

چکیده
  دیباچه منظومه های غنایی همواره فضایی برای بیان اعتقادات و دیدگاه‌های شاعران است که پیش از ورود به داستان با طرح پاره‌ای مسائل کلامی در تبیین اندیشه‌های خویش می‌کوشند. یکی از این شاعران امیرخسرو دهلوی است که در منظومه‌های خویش به پرورش مفاهیم کلامی می‌پردازد. در این مقاله به بررسی پرورش مفاهیم کلامی از طریق آیات و روایات در دیباچه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل رابطۀ معنایی عناصرگل و مرغ در نگارگری دورة قاجار با ادبیات عرفانی مولانا

مصطفی رستمی؛ نسرین فرهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1400

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.129505.1628

چکیده
  در دورة قاجار باگرایش افکار مردم و هنرمندان به سوی ادبیاتِ عرفانی، نقاشان با تأثیر از این فضا و استفاده از نمادها (عناصر طبیعت) تصاویر نابی را با پرداختن به این مضامین، خلق‌کرده‌اند. مولانا نیز در انتقال اندیشه‌های ماورایی و عرفانی خود با کاربرد نمادین از عناصرطبیعت، پرنده را نمادی از روح و جان انسان (عاشق)، گل را نمادی از بهشت و خداوند ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاریخ عرفان و تصوف
نویافته هایی از حیات و آثار نجم رازی

محمدرضا موحدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اردیبهشت 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2021.129799.1632

چکیده
  چکیده: مدعای اصلی مقاله این است که در نسخۀ نویافته ای از تفسیر بحرالحقایق (نسخۀ شماره 37 از کتابخانه حسن حُسنی پاشا ) اطلاعات ذی قیمتی از حیات و آثارنجم الدین رازی می توان یافت. اطلاعات مستخرج از این نسخه، به شیوۀ تحلیلی با دیگر یافته های معاصران در این باب، مقایسه شده است. نجم رازی دراین گزارش مفصل، نخست استادان طریقت خود را به تصریح ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
مشرب عرفاتی شاه داعی الله شیرازی

خدیجه کیانی؛ محسن محمدی فشارکی؛ محمود براتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 تیر 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.128907.1619

چکیده
  مشرب عرفانی شاه‌داعی‌الله شیرازی چکیده شاه‌داعی‌الله شیرازی یکی از عارفان برجسته قرن نهم هجری است که آثار ارزشمندی از وی به نظم و نثر به یادگار مانده است. با وجود تحقیقات پراکنده‌ای که تا کنون پیرامون افکار و اندیشه وی صورت گرفته، تصویر روشنی از آرا و اندیشه-های عرفانی وی ارائه نشده است. از سویی داعی از مشایخ طریقت نعمت‌الهیه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاریخ عرفان و تصوف
بررسی انگیزه‌های تألیف متون منثور عرفانی بر مبنای نظر مؤلفان آنها

محسن پورمختار؛ مهناز میرزایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 شهریور 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.132643.1678

چکیده
  مقالة حاضر به بررسی انگیزه‌ها و اهداف نویسندگان متون عرفانی در تألیف آثارشان می‌پردازد. در این راستا پنجاه اثر عرفانی، از گونه‌های مختلف نگاشته‌های صوفیانة منثورِ فارسی، انتخاب و انگیزة تألیف آن‌ها تحلیل و طبقه‌بندی شده است. با در نظرگرفتن این نکته که برخی از مؤلفان این آثار، اهداف متعددی برای تألیف اثر خویش ذکر کرد‌ه‌اند؛ انگیزة ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
نقد تخیلی غزلیات سنایی غزنوی از منظر ژیلبر دوران

راضیه ایمانی نسب؛ محمدامیر عبیدی نیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مهر 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.127438.1585

چکیده
  در آثار ادبی و هنری، تخیل دارای نقشی اساسی است. وجود تعاریف گوناگون از این اصطلاح، هر یک سبب تبیین جنبه‌های متفاوتی از آثار می‌شود. یکی از دلایل توجه به تخیل و ساختارهای تخیلی، تبیین اندیشه و احساس شعرا و نویسندگان است. در واقع تخیل مکانیزمی دفاعی است تا شاعر و نویسنده بتواند بر التهابات و تشویش‌های درونی خود فائق آید. وجود پر‌رنگ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
کلان‌استعارة مفهومیِ «خداوندگاری به منزلة کشورداری» در مرصادالعباد

ناصر جابری؛ سکینه شریفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.133471.1699

چکیده
  مرصادالعباد اثری بدیع و ممتاز در پهنۀ ادب فارسی است، زبان و بیان آن گوشنواز و گاه شاعرانه است و از نظر تصویری – بلاغی کتابی شگرف به شمار می‌آید. با توجه به شناختگی وشهرگیِ تمثیل در علوم بلاغیِ ما، مطالعۀ تصاویر مرصادالعباد اغلب متمایل به بررسی جنبه‌های تمثیلی آن بوده است و استعاره‌های آن در قالب دیدگاه‌های کهن بررسی شده است، حال ...  بیشتر