تحلیل الگوی سفر قهرمان در داستان حضرت ابراهیم در تفسیر کشف‌الاسرار و عده‌‌الابرار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

10.22108/jpll.2026.148165.1980

چکیده

الگوی سفر قهرمان با نام کمبل شناخته شده‌است. این اسطوره‌شناس آمریکایی با تطبیق اسطوره‌ها در زمان‌ها و کشورهای مختلف به وجود شباهت‌هایی در آن‌ها پی‌برد و نظریه خود را به این صورت ارائه‌داد که هر قهرمان در سفر خود با سه مرحله اصلی عزیمت، تشرّف و بازگشت مواجه‌می‌شود؛ قهرمان از دنیای شناختۀ خود جدا و به سوی دنیایی ناشناخته رهسپار می‌گردد؛ با آزمون‌هایی مواجه می‌شود که پیروزی را برایش به‌همراه خواهد داشت و سرانجام پس از تحمل سختی‌های بسیار و پیدایش تغییراتی در وجودش به دنیای قبلی باز‌ خواهدگشت. اگرچه این الگو بیشتر با اسطوره‌ها و داستان‌های حماسی سازگار است؛ در متون عرفانی و بیان مراحل سیر و سلوک نیز کاربرد دارد. میبدی در تفسیر ادبی- عرفانی «کشف‌الاسرار و عده‌‌الابرار» متناسب با بررسی آیات، به ذکر داستان پیامبران و شیوه سلوک آنان پرداخته‌است. حضرت ابراهیم یکی از این قهرمانان است؛ مریدی که با سیر و سلوک به مقصود و برکت نهایی دست یافت. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف بررسی سفرهای این پیامبر و تبیین میزان تطابق آن‌ها با الگوی کمبل انجام شده‌است. یافته‌ها نشان‌دهندۀ آن است که سفرهای حضرت ابراهیم فقط در چند مرحله فرعی به‌ صورت ثابت با این الگو همخوانی دارد و این تکرار مراحل در هر سفر، بیانگر وجود الگویی خاص و سفری هفت‌مرحله‌ای در سفرهای این قهرمان دینی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Analysis of Prophet Abraham's Tale in Kashf al-Asrar wa Uddat al-Abrar in Light of the Hero's Journey

نویسندگان [English]

  • Marjan Galedari Najafabadi 1
  • Shahrzad Niazi 2
  • Bita Noorian 2
  • Mahboobeh Khorasani 2
1 PhD Candidate, Department of Persian Language and Literature, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran
2 Department of Persian Language and Literature, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده [English]

The Hero's Journey is a narrative pattern introduced by Joseph Campbell, who identified fundamental similarities through a comparative study of myths from different cultures and historical periods. He proposed that the hero's journey generally consists of three major stages: departure, initiation, and return. In this process, the hero separates from the familiar world into an unknown realm, encounters trials that lead to achievement or enlightenment, and ultimately returns after enduring hardships and undergoing inner transformation. Most commonly associated with mythological and epic narratives, this model can also be applied to mystical texts and descriptions of spiritual wayfaring. Maybudi's Kashf al-Asrar wa Uddat al-Abrar presents the prophets' tales in a way that emphasizes their spiritual journeys and modes of conduct. Among these figures, Prophet Abraham stands out as a spiritual hero who reaches ultimate divine proximity through continuous trials and steadfast faith. This study applies a descriptive-analytical method to examine Abraham's journeys as depicted in this work and to evaluate the extent to which they correspond to Campbell's Hero's Journey model. The findings reveal that while Abraham's journeys align with Campbell's pattern in certain subsidiary stages, they do not consistently conform to the full three-stage structure. Instead, the repetition of specific stages across different journeys suggests the presence of a distinctive, seven-stage spiritual pattern unique to this prophetic narrative.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hero'؛ s Journey
  • Kashf al-Asrar wa Uddat al-Abrar
  • Prophet Abraham
  • Campbell