2. مخاطب‌شناسی سنایی در آثار منثور قرن ششم تا دهم هجری

مهدی زرقانی؛ محمدجعفر یاحقی؛ محبوبه علی حوری فیض ابادی

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 1-34

چکیده
  پرسش اصلی مقاله، چنان که از عنوان آن هم بر می‌آید، مخاطب شناسی سنایی در آثار منثور قرن ششم تا دهم هجری است. برای یافتن پاسخ، ابتدا آثار منثوری را که از اشعار سنایی استفاده کرده بودند، شناسایی کردیم. پس از استخراج ابیات و مطابقت آن‌ها با آثار سنایی، منابع مذکور بر اساس موضوع در هشت گروه طبقه‌بندی شدند: آثار تاریخی، عرفانی، تفسیری، ...  بیشتر

3. لایه‌های پنهان ضمیر حافظ (تحلیلی تازه از شعر حافظ بر اساس صور ازلی ضمیر ناخودآگاه جمعی)

مریم روضاتیان؛ افسانه غفوری

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 35-58

چکیده
  درباره حافظ و غزل او سخن بسیار گفته‌اند؛ شاید بسی بیش از دیگر سخنوران زبان فارسی. علت این امر را می‌توان در اشعار چند پهلو و سرشار از ابهام و رمز و راز او بازجست. از این رو، یکی حافظ را عارفی وارسته می‌نامد که تمامی اشاراتش تأویل عارفانه دارد و دیگری، او را انسانی می‌پندارد که هرلحظه در حال و هوایی متفاوت سیر می‌کند. برخی نیز او را ...  بیشتر

4. غزلی نویافته از عطّار نیشابوری(این خرابات مغان است و درو زنده دلان)

مرتضی چرمگی عمرانی؛ محسن صادقی

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 59-68

چکیده
  در این مقاله، غزلی نویافته منسوب به عطّار نیشابوری معرفی می‌شود. در کتابِ اورادالاحباب و فصوص-الآداب، برای بیان معنی «خرابات» به این غزل استشهاد شده است. ابوالمفاخر یحیی باخرزی، مؤلّف این کتاب، به طور صریح بیان داشته که این شعر از عطار نیشابوری است. علاوه بر این تصریح، قراین زبانی و نبودن در اقدم نسخ دیوان عراقی نیز مؤیّد صحّت ...  بیشتر

5. رویکرد نشانه- معناشناختی فرآیند مربّع معنایی به مربّع تنشی در حکایت دقوقی مثنوی

عصمت اسماعیلی؛ حمیدرضا شعیری؛ ابراهیم کنعانی

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 69-94

چکیده
  نشانه- معناشناسی به عنوان یکی از شیوه‌های نقد ادبی نو، در قالب فرآیندها و در ابعاد مختلفی مطرح می‌شود که یکی از آن‌ها، فرآیند تنشی است. در فرآیند تنشی، بین عناصر نشانه- معنایی، رابطه‌ای به وجود می‌آید که معنا از کم‌رنگ‌ترین تا پُر‌رنگ‌ترین شکل آن، در نوسان است. بر این اساس، در جریان فعّالیت حسّی- ادراکی می‌توان فرایندی را تبیین ...  بیشتر

6. بررسی طرحواره حجمی معبد و نور در مثنوی مولوی

علی محمدی آسیابادی؛ معصومه طاهری

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 95-124

چکیده
  طرحواره حجمی یکی از اصلی‌ترین طرحواره‌های تصویری است و در تبیین نگرش عرفانی نسبت به هستی، از مهم‌ترین طرحواره‌ها به شمار می‌رود. با طرحواره حجمی می‌توان مفاهیم انتزاعی و تجربه‌های عرفانی را که بر بودن چیزی درون چیز دیگر دلالت دارد، در قالب استعاره شناختی بررسی کرد. اساس طرحواره حجمی بر این است که انسان به کمک تجربه‌ای که از بودن ...  بیشتر

7. سیر تطوّر مفهوم عرفانی حال تا قرن هشتم

مریم شعبانزاده

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 125-148

چکیده
  دو اصطلاح حال و مقام از مباحث پر مناقشه نزد صوفیان است و جوانب آن بدرستی آشکار نیست. مؤلّفان کتب آموزشی صوفیه کوشیده‌اند تا با ذکر نظریات گوناگون درباره تعریف این دو اصطلاح، تعریفی دقیق از آنها ارائه نمایند. اهمیت مسأله چنان بوده که در بسیاری از کتب آموزشی صوفیه فصلی به این مباحث اختصاص یافته است.در اللمع ابونصر سرّاج تعریفی واضح از ...  بیشتر

8. حافظ، تقدیرگرای سازگارگرا

میرسعید موسوی کریمی؛ حمیده طهرانی حائری

دوره 6، شماره 3 ، پاییز و زمستان 1391، صفحه 149-182

چکیده
  بحث پیرامون نگاه فلسفی-کلامی حافظ به مقولاتی چون تقدیر ازلی، جبر، اختیار و ارادۀ انسان، پردامنه و مناقشهبرانگیز است. منظور از جبر و تقدیر، تحقّق تخلّفناپذیر و از پیش تعیین شدۀ حوادث، افعال و آیندۀ انسانها بر اثر قوانین ضروری و گریزناپذیر علّت و معلول حاکم بر عالَم، یا مطابق ارادۀ پیشین و تغییرناپذیر خداوند است. از طرف دیگر، به نظر ...  بیشتر