مقاله پژوهشی
1. (کروه، یا گروه) بحثی در یک کلمه از منطق الطّیر

محمود عابدی

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 1-14

چکیده
  منطق الطّیر، معروفترین منظومه رمزی عرفانی عطار، از جهات گوناگون درخور توجه است؛ از جمله، از جهت سبک سخن شاعر، خاصه‌های زبانی او، و از این محدودتر در حوزه کلمات و لغات نادر. بخصوص چون زبان عطار در نهایت سهولت و سادگی است و به زبان محاوره بسیار نزدیک است، عرصه فراخی برای حضور کلماتی خاص فراهم کرده است. از کلمات نادری که بنابر کهنترین ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. حکمت معصومیه الهیه

محمد یوسف نیری

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 15-38

چکیده
  حکمت معصومیه الهیه عنوان مکتبی حکمی- عرفانی در قرن دوازدهم هجری قمری است که توسط عارف برجسته آن روزگار، سید قطب الدین محمد نی ریزی در موضوع حکمت و عرفان نظری و عملی شیعه دوازده امامی پدید آمد. در این حکمت از عالی ترین مبانی و مبادی وجودپژوهی تا رویکرد عملی و سلوکی طالبان الهی در یک اصل و با یک حقیقت تبیین و تفسیر می‌شود و آن ولایت کلیه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. ضد قهرمان در شاهنامه و منظومه‌های پهلوانی ایران

هادی یوسفی؛ محمود مدبّری؛ محمدرضا صرفی؛ یحیی طالبیان

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 39-60

چکیده
  مقاله حاضر به منظور بررسی چهره ضد قهرمانان در حماسه‌های ملّی ایران، به شیوه کتابخانه‌ای نوشته شده است و یافته‌های پژوهش به شکل توصیفی و تحلیلی ارائه شده‌اند. آنچه در حماسه‌های ایرانی حایز اهمیّت فراوان است، جدال دو نیروی خیر و شرّ است. قهرمانان تجلّیگاه همه صفات و خصایل پسندیده هستند و ضد قهرمانان جلوه‌گاه صفات و ویژگیهای اهریمنی؛ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. عرفان پست مدرن و عرفان اسلامی؛ تفاوتها و رویکردها

میرجلیل اکرمی؛ محمدرضا عابدی

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 61-90

چکیده
  نوشته حاضر مروری اجمالی بر مبنای فکری، جهت گیریهای بنیادین و وجوه اختلاف عرفان (‌بر مبنای شریعت‌) اسلامی و عرفان (‌سکولار‌) پست مدرن دارد. عرفان در اصطلاح اسلامی آن، ظرفیت و نیروی شناخت درونی و قلبی است که به موجب آن انسان عارف به افقهای برتری از کمال در ارتباط خود با خداوند دست می‌یابد. رسیدن به آن ظرفیت و دست‌یابی به این کمال، در ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. تقارن ها و تناسب ها در گلستان سعدی

حسن ذوالفقاری

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 91-110

چکیده
  سعدی در سخن‌‏، داستان‌پردازی و اندیشه، ذهنی قرینه‌ساز و قرینه‌پرداز دارد و همین موضوع باعث می‌شود کلام او شفاف، منطقی، مستدل و دلنشین گردد. این مقاله می‌کوشد ابعاد موضوع را در گلستان سعدی بررسی نماید. تقارنهای مورد بررسی ما شامل تقارن در نام بابها، ساخت حکایتها، تقارنهای معنوی و لفظی، تقارن در شخصیت‌پردازی، آرایه‌های متقارن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. جمله‌های خبری و بررسی صدق و کذب آن در زبان و ادبیات

عبدالله رادمرد؛ نصرت ناصری مشهد

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 111-130

چکیده
  جملهْ خبری و وجه تمایز آن با انواع دیگر جمله (انشا) از مباحث اصلی علم معانی است که نه تنها در این علم، بلکه در دانشهای گوناگون مرتبط با زبان، همانند فلسفه، منطق، زبانشناسی، معنی‌شناسی و حتی علوم ارتباطات و گفتمان شناسی نیز مورد بررسی و دقت‌نظر قرار گرفته است. به‌طور کلی، جمله خبری جمله‌ای در نظر گرفته‌شده که قابل صدق و کذب باشد و ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. نقش زبان فارسی در یکپارچگی و وحدت ملی ایران

مرتضی فلاح

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 131-164

چکیده
  ایران به دلیل موقعیت خاص طبیعی و جغرافیایی و سیاسی خود، از سپیده دمان تاریخ تاکنون، حوادث پرشماری را از سر گذرانده است. آنچه البته این کشور دیرینه سال را در برابر هجومها و ایلغارهای گسترده همچنان پا برجا نگه داشته، هویت ملی و ایرانی آن بوده است؛ هویتی که در قالب زبان پارسی بالیده و خود را نموده است. این زبان چه در آن روزگارانی که کورش ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. نقدی بر تعلیقات تاریخ جهانگشای جوینی (جلد اول)

یحیی کاردگر

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 165-190

چکیده
  تاریخ جهانگشای جوینی، اثر عطاملک جوینی، از نمونه های برجسته نثر فنی است که در قرن هفتم به نگارش در آمده است. نثر فاضلانه کتاب، استشهادات قرآنی و حدیثی فراوان، کثرت استعمال لغات و اصطلاحات مغولی و عربی، استعمال واژه‌ها در معنای نادر و کمیاب، بهره‌گیری از ابیات عربی بی‌شمار، ظرایف بیانی و سرانجام کثرت اعلام، شرح کتاب را ضروری نموده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
9. نظریه ساخت شکنی و ساخت شکنی داستان بشر پرهیزگار

علی محمدی آسیابادی

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 191-216

چکیده
  ساخت‌شکنی تا جایی که به ادبیات مربوط می‌شود، بر نظریه و شیوه‌ای از خوانش اطلاق می‌شود که این فرضیه را که نظام زبان زمینه‌های مناسبی را برای تثبیت چهارچوب، انسجام و معنی قطعی اثر ادبی فراهم می‌کند، انکار می‌کند و در واقع آن را دگرگون می‌سازد. این رهیافت در عین حال، ساختار متن را ویران نمی‌کند، بلکه ساختاری را جایگزین ساختار قبلی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
10. قصیده ترساییه و نخستین شرح آن

محسن محمدی فشارکی

دوره 1، شماره 4 ، پاییز و زمستان 1386، صفحه 217-258

چکیده
  از قصاید مشهور خاقانی، شاعر دیر آشنای زبان فارسی، قصیده ترساییه است با مطلع: فلک کژروتر است از خط ترسا مرا دارد مسلسل راهب آسا این قصیده به دلیل آنکه شماری از مصطلحات آیین ترسایان در آن به کار رفته، از قصاید دشوار خاقانی به شمار آمده است و در دوره‌های مختلف اهل ادب به شرح آن پرداخته‌اند‌. تا‌کنون چندین شرح از آن به چاپ رسیده، ولی قدیمترین ...  بیشتر