نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه قم، ایران

چکیده

چکیده:

مدعای اصلی مقاله این است که در نسخۀ نویافته ای از تفسیر بحرالحقایق (نسخۀ شماره 37 از کتابخانه حسن حُسنی پاشا ) اطلاعات ذی قیمتی از حیات و آثارنجم الدین رازی می توان یافت. اطلاعات مستخرج از این نسخه، به شیوۀ تحلیلی با دیگر یافته های معاصران در این باب، مقایسه شده است. نجم رازی دراین گزارش مفصل، نخست استادان طریقت خود را به تصریح با این ترتیب، معرفی می کند: 1. شیخ مجدالدین بغدادی ،2 . نجم الدین کبری ،3 . تاج الدین اُشنُهی ،4. شهاب الدین سهروردی. وی به سبک عالمان رجال و حدیث، نوع ومدت مصاحبت، نوع اجازه نامۀ دریافتی از شیخ، تاریخ تلمّذ وحتی سبب تقدم و تاخّر آنها در ذکر، را می آورد که حاوی اطلاعاتی تازه در باب این استادان است. آنگاه گزارشی از سفرهای طولانی خود قبل از حملۀ مغول و پس از آن عرضه می دارد. بر اساس این شرح حال، معلوم می شود که نجم رازی از همان سال های نخستِ سیرِ آفاقی خود، در سال 601 در خدمت سهروردی بوده ، چندین نوبت در شهرهای مختلف از خدمتش بهره برده و چندین اجازه نامه از وی دریافت کرده است. همنشینی دایه با تاج الدین اُشنهی در همدان ، و ردّ این پندار که او به هنگام حملۀ مغول از ری فرار کرده باشد و...از فروعات دیگر مقاله است . نیز طرح احتمال بازگشت نجم الدین از آناتولی به ایران (پس از استقرار مغول) واقامت در خوزستان از دیگر یافته های این جستار است. به نظر می رسد که این نسخه از تفسیر باتوجه به تاریخ کتابت آن باید رونویسی از نخستین نگارش های نجم دایه در تفسیر خود باشد. نجم الدین در این مرحله از نگارش تفسیر، بشدت وابسته به الکشف و البیان ثعلبی است و از همان ابتدای مقدمه با ذکر منبع، مواردی فراوان نقل قول دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

New findings from the life and works of Najm Razi

نویسنده [English]

  • Mohammad Reza Movahedi

qom

چکیده [English]

New discoveries from the life and works of Najm Razi

Review:

The main claim of the article is that valuable information about the life and works of Najmuddin Razi can be found in a newly discovered version of Bahr al-Haqiqah commentary (version number 37 from Hassan Hassani Pasha's library). The information extracted from this version has been analytically compared with other contemporary findings in this regard. In this detailed report, Najm Razi first introduces the masters of his way in the following order: 1. Sheikh Majdaldin Baghdadi, 2. Najmuddin Kobra, 3. Tajuddin Ashnahi, 4. شهاب الدین سهروردی. In the style of the scholars of rijal and hadith, he brings the type and duration of companionship, the type of permission received from the sheikh, the date of study and even the reason for their precedence and delay in dhikr, which contains new information about these masters. He then reports on his long journeys before and after the Mongol invasion. Based on this biography, it turns out that Najm Razi served Suhrawardi from the very first years of his Afaqi career in 601, used his services several times in different cities and received several licenses from him. The midwife's association with Taj al-Din Oshni in Hamedan, and the rejection of the idea that he escaped from Rey during the Mongol invasion, etc., are other aspects of the article. Another finding in this study is the possibility of Najmuddin returning to Iran from Anatolia (after the Mongol settlement) and settling in Khuzestan. It seems that this version of the commentary, considering the date of its writing, must be a transcript of the first writings of Najm Dayeh in his commentary. Najmuddin at this stage of writing the commentary is strongly dependent on al-Kashf and al-Bayan al-Thalabi, and from the very beginning of the introduction, citing the source, he quotes many cases.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "
  • Mystical Literature"
  • Interpretation of the Sea of Truths"
  • Mersad Al-Ebad"
  • Najm Razi"
  • , "
  • Najm Kobra"