انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 11 03 Irrational Propositions and Truth گزاره‌های منطق‌گریز و حقیقت 1 12 28634 10.22108/jpll.2024.141537.1839 FA تقی پورنامداریان استاد پژوهشکده زبان و ادبیاات فارسی.پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.تهران.ایران 0000-0001-8834-5174 Journal Article 2024 05 19 This research investigates the concept of irrational propositions and their role in language and intuitive experiences. These propositions, which do not follow logical rules, are used in situations outside of ordinary consciousness and have a meaning different from the conventional meaning of words. Based on this, it is argued that these propositions are not valid not only for the theologian but also for the audience because they did not appear in the state of awareness and do not indicate a certain meaning that the speakers have the same understanding of. This research also investigates the differences between the pre-modern and post-modern viewpoints. At first glance, there is a single meaning for texts composed of these propositions, which can only be achieved for properties, while post-moderns do not accept any single truth and believe that everyone can extract his own truth from the text. Methodologically, this research deals with the functional roles of language and their division by Halliday, which includes ideological, personal, and textual roles. These roles introduce words as symbolic signs that imply a conventional meaning and are necessary to organize social life. Finally, intuitive experiences are discussed in which language is used to express experiences that are neither related to the objective world nor take place in consciousness. These experiences include lyrical poetry, visions, and spiritual experiences, all of which are experienced during the intersection of reason and sense. این پژوهش به بررسی مفهوم گزاره‌های منطق‌گریز و نقش آنها در زبان و تجربه‌های شهودی می‌پردازد. این گزاره‌ها که از قواعد منطقی پیروی نمی‌کنند، در حالت‌هایی خارج از آگاهی معمولی به کار می‌روند و معنایی متفاوت از معنای قراردادی کلمات دارند. براین‌اساس، استدلال می‌شود که این گزاره‌ها نه برای متکلم و نه برای مخاطب اعتباری ندارند؛ زیرا در حالت آگاهی پدید نیامده‌اند و بر معنی معینی دلالت نمی‌کنند که اهل‌زبان از آن برداشتی یکسان داشته باشند. در این پژوهش همچنین به تفاوت‌های بین دیدگاه‌های پیشامدرن و پست‌مدرن اشاره می‌شود. در نگاه اول، معنی یگانه‌ای برای متن‌های مرکب از این گزاره‌ها وجود دارد که تنها برای خواص دست‌یافتنی است؛ درحالی‌که پست‌مدرن‌ها هیچ حقیقت یگانه‌ای را قبول ندارند و معتقدند که هر فرد می‌تواند حقیقت خود را از متن استخراج کند. به‌لحاظ روش‌شناختی، پژوهش حاضر با اتکا بر نظریۀ هلیدی، به نقش‌های کاربردی زبان و تقسیم‌بندی آنها می‌پردازد که شامل نقش اندیشگانی، بیناشخصی و متنی است. این نقش‌ها، کلمات را به‌عنوان نشانه‌هایی سمبلیک معرفی می‌کنند که بر معنای قراردادی دلالت دارند و برای ساماندهی زندگی اجتماعی ضروری هستند. درنهایت، به تجربه‌های شهودی‌ای پرداخته می‌شود که در آنها زبان برای بیان تجربه‌هایی به کار می‌رود که نه به عالم عین مربوط است و نه در آگاهی و هشیاری صورت می‌گیرد. این تجربه‌ها شامل شعر غنایی، رؤیاها و تجربه‌های روحانی هستند که همگی در تعطیل عقل و حس تجربه می‌شوند.

https://jpll.ui.ac.ir/article_28634_f7976393f60492954445891ba3e35570.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 11 10 Analysis of the Reflection of Shabestri's Ideas in Golshan-e Rāz: A Reception Theory Perspective (Jauss and Iser) on Articles from the 1980s and 1990s تحلیل بازتاب اندیشه‌های شبستری در گلشن‌راز در مقالات دهه‌های هشتاد و نود از منظر نظریۀ دریافت (یاوس و آیزر) 13 30 28794 10.22108/jpll.2024.139351.1794 FA زهرا سادات موسوی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت محمود رنجبر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان الهام کارگر گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان Journal Article 2023 10 07 Golshan-e Rāz is a seminal text in theoretical mysticism and numerous articles have been written about it. This study analyzed the perspectives of authors, who wrote about Golshan-e Rāz in the 1980s and 1990s by using the lens of reception theory. This theory highlights the interplay between the text and its readers, emphasizing how the reader's role is crucial in determining a text's meaning and how social paradigms shape the audience's expectations. The theorists Hans Robert Jauss and Eiser argue that the interpretation of a text can shift according to historical context and the reader's background. Their work suggests that readers draw on their literary knowledge and cognitive frameworks to create meaning. This research employed a descriptive-analytical approach, referencing articles from the 1980s and 1990s focused on Golshan-e Rāz. The findings indicated that the audience's expectations and the prevailing social paradigms of these two decades—such as a preference for rational interpretations, the integration of religion and mysticism, an interest in comparative studies, and a focus on theoretical mysticism—had significantly influenced how readers interpreted the text. These interpretations could be categorized into 5 major themes: content criticism, aesthetic criticism, exploration of the roots in the Qur'an and Hadith, comparative research, and analysis of commentary on Golshan-e Rāz. گلشن‌راز یکی از متون محوری در حوزة عرفان نظری است که تاکنون پژوهش‌های بسیاری دربارۀ آن صورت گرفته است. پژوهش حاضر با اتکا بر نظریة دریافت، به تحلیل رویکرد نویسندگان مقالات نگارش‌یافته در دهه‌های هشتاد و نود دربارۀ گلشن‌راز می‌پردازد. نظریۀ دریافت بر اهمیت رابطۀ «متن-خوانش»، نقش خواننده در تعیین معنای متن، تأثیر پارادایم‌های اجتماعی در شکل‌گیری افق انتظارات مخاطبان و تداوم خوانش متن تأکید دارد. «هانس رابرت یائوس» و « ولفگانگ آیزر» دو نظریه‌پرداز اصلی رویکرد دریافت، بر تغییرپذیری معنای متن باتوجه‌به دورة تاریخی و نوع خواننده، جایگاه خواننده در آفرینش معنی با فراخواندن پس‌زمینه‌های ادبی و طرح‌واره‌های ذهنی او تأکید دارند. این جستار به روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به مقالات نوشته‌شده در دهه‌های هشتاد و نود دربارة گلشن‌راز انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که افق انتظارات مخاطبان و پارادایم‌های اجتماعی حاکم بر آن دو دهة، ازجمله گرایش مخاطبان به تفسیرهای عقلی، تلفیق دین و عرفان، گرایش به مطالعات تطبیقی و عرفان نظری، بر معانی دریافتی مخاطبان از متن گلشن‌راز تأثیر گذاشته است. این تأثیرات در پنج دستة عمده شامل نقد محتوایی، نقد زیبایی‌شناسانه، بررسی ریشه‌های قرآن و حدیث، پژوهش‌های تطبیقی و بررسی شروح گلشن‌راز، جای گرفته‌اند.

https://jpll.ui.ac.ir/article_28794_c0042c9f4b2fbb12a7f0d4852e9980da.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 Positioning and Being in Relation: Exploring the Limits of Cognition in Molavi's Thought موقعیت‌مندی و در-نسبت-بودن بررسی محدودیت‌های شناخت در اندیشۀ مولوی 31 46 28795 10.22108/jpll.2024.139457.1799 FA حامد ولی زاده کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران نگین بی نظیر استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2023 10 14 Epistemological questions have long been central to Western philosophical thought. Philosophers have engaged in discussions regarding ancient Greece, contemporary philosophical currents, limitations of various types of cognition, and strategies to overcome these limitations. These differing opinions have influenced both philosophy and other sciences, with each philosophical stance giving rise to various positions in different fields. Additionally, addressing epistemological questions has led to conflicts among various ways of understanding the world. There are significant overlaps between theological, mystical, and philosophical thoughts on these topics. Key epistemological questions, such as the limits of cognition and how to transcend them, are prevalent in mystical and theological reflections, emphasizing concepts like existence, truth, discovery, concealment, intuition, categorical imperative, nonexistence, language, and silence. In the context of Western phenomenological tradition, particularly in the views of Martin Heidegger, the interrelations among these concepts can be examined through Heidegger's philosophy. His ontological analysis reveals that knowledge is a concrete matter shaped by the subject's involvement, with Dasein varying in connection to its past, present, and future (projection, projection, and projection). This research analyzed the relationship between cognition and understanding within the framework of Dasein’s being-in-situation, focusing on the intellectual system of Molavi, particularly in "Fihi Ma Fihi" and "Mathnawi". It explored how cognition and errors in Molavi's thought changed based on human conditions, positions, and prior understandings. پرسش‌های معرفتی از دیرباز کانون توجه فلسفۀ غرب بوده است. از یونان باستان تاکنون، فیلسوفان همواره به موضوعاتی همچون مسئلۀ شناخت، چگونگی آن، محدودیت‌های انواع معرفت و راه‌های عبور از آنها پرداخته‌اند. این مباحث نه‌تنها در فلسفه که در علوم دیگر نیز تأثیرگذار بوده‌اند؛ به‌طوری‌که هر موضع فلسفی دربارۀ این مسائل، طیفی از مواضع متفاوت را در علوم دیگر شکل داده است. مارتین هیدگر در تلاش برای فراروی از دوپارگی‌ها و نگرش دوقطبی فلسفۀ غرب، فهم و شناخت را در موقعیت‌مندی، در-جهان-بودگی و در-نسبت-بودن ساختار وجودی دازاین طرح و تحلیل می‌کند. تحلیل هستی‌شناختی هیدگر نشان می‌دهد که شناخت امری انضمامی و از جنس درگیرشدن سوژه است و در نسبت‌های مختلف دازاین در پیوند با گذشته، حال و آیندۀ او (پرتاب‌شدگی، درافتادگی و فراافکنی) متغیر و متفاوت می‌شود. این پژوهش با تمرکز بر ارتباط شناخت و فهم با موقعیت‌مندی دازاین به تحلیل و بررسی این مفهوم در اندیشۀ مولوی به‌ویژه در فیه مافیه و مثنوی می‌پردازد. هدف این پژوهش، نمایاندن این موضوع است که چگونه شناخت و خطاهای شناختی در اندیشۀ مولوی، در-نسبت با شرایط، موقعیت و فهم‌های پیشین انسان، دستخوش تغییر می‌شوند. مفاهیمی همچون عادت‌وارگی، تقلید، قیاس و... که برآمده از پیش‌دیدها، پیش‌انگاره‌ها و پیش‌دانسته‌های انسان هستند، به‌عنوان محدودیت‌ها و موانع شناخت درست معرفی می‌شوند.

https://jpll.ui.ac.ir/article_28795_1a664164c7a36d3b206d277fe2996cd7.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 11 12 Exploring the Influence of Hallaj's Thought and Horizon in the Poetry of Fakhr al-Din Iraqi (Mansuriyat Iraqi) بازتاب افق افکار و مشرب حلّاج در طیف کلام و اشعار فخرالدین ‌عراقی (منصوریّات عراقی) 47 67 28736 10.22108/jpll.2024.140396.1814 FA فضل الله رضایی اردانی استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران،ایران 0000-0001-7457-5526 مهدی صادقی استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران حسین مسرت مدرس دانشگاه، کارشناسی ارشد نسخه خطی دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2024 01 10 The horizontal axis of Mansour Hallaj's life represents the passage of time, while the vertical axis illustrates the key events of his life. Hallaj's ideas are reflected in numerous works, including those of Fakhr al-Din Iraqi. This research demonstrated that Iraqi, through the coherence and strength of his words, captured the depth of Hallaj's mystical thought by intertwining these two axes in a convergent manner within his poetry. The influence of Hallaj's teachings on the Iraqi lexicon was profound, revealing two central themes of mystical discourse: "the unity of existence" and "the descent and ascent of secrets". These themes were expressed boldly and evocatively, embodying the dynamic relationship between the lover and the beloved. این جستار با هدف پی‌جویی جلوه‌های افکار حلّاج در کلام عراقی، به روش توصیفی - تحلیلی و استشهادی، بررسی می‌شود. محور افقی زندگی منصور حلّاج، نمایشگر سیر زمان و محور عمودی آن، نمودار حوادث زندگی وی است. اندیشه‌های حلّاج در بسیاری از آثار ازجمله آثار عراقی جلوه‌گری می‌کند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که عراقی با انسجام و استواری کلام، ژرفای اندیشه‌های عرفانی حلّاج را با پیوند این دو محور در اشعارش به‌‌شکل متقارب و همگرا به تصویر می‌کشد. نفوذ تعالیم حلّاج و صورت معانی و حقایق در کلام عراقی به‌‌گونه‌ای ا‌ست که دو رأس سخن عرفانی یعنی؛ «وحدت وجود» و «سیر نزول و صعود اسرار» با بی‌باکی و ابراز آن در کسوت عاشق و معشوق نمایان می‌شود. عراقی جهان را نوعی دایرۀ هستی تلقی می‌کند و با آمدن و رفتن انسان (قوس نزول و صعود)، مقام فنا (نقطۀ وحدت) را برای انسان ترسیم می‌کند؛ اما در این وادی با الگوبرداری از اندیشۀ حلاج و دیگر عارفان (توجه به عشق عرفانی و گریز از منِ شخصی) و قالب رمزی و مبتنی‌بر عرفان عاشقانه، وحدت وجود را به‌عنوان یکی از آموزه‌های اصلی عرفان نشان می‌دهد.

https://jpll.ui.ac.ir/article_28736_c2939d130cf1ebcc86f0f8308a254c7b.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 Analyzing Oriental Tyranny in Fihe Ma Fih and Maktoobat of Mawlana Jalaloddin Balkhi واکاوی استبداد شرقی در فیه مافیه و مکتوبات مولانا جلال‌الدین بلخی 69 86 28796 10.22108/jpll.2024.141334.1834 FA حجت الله پاپی زبان و ادبیات فارسی،ادبیات و علوم انسانی،لرستان،خرم آباد،ایران 0009-0007-8512-3083 سعید زهره وند زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0009-0007-8512-3083 علی نوری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران 0009-0007-8512-3083 Journal Article 2024 04 29 Wittfogel's theory of Oriental Tyranny is one of the approaches that reveals the complex characteristics of Eastern societies and their cultural differences through which the complexities of these societies can be understood. For this purpose, by examining various literary works, it is possible to discover the manifestations of Eastern tyranny and its impact on individuals and societies, and the meanings of literary works. In this study, using the method of descriptive analysis and the approach of literary sociology, the authors have analyzed the components of Oriental tyranny in Fihe Ma Fih and compared them with the text of great mystical works and have come to the conclusion that Fihe Ma Fih, in addition to mystical and ethical issues also includes other cultural, social, and intellectual discourses. Maulavi has reconstructed and reproduced the political structure of the authoritarian system and the discourse emanating from it in the form of his stories, letters, and mystical thoughts in his Maktoobat, and for this reason, it can be said that he, like other people of his time, has accepted the dominant discourse about power and politics. On the basis of these stories, directly and indirectly, he has given legitimacy to that government system. نظریۀ استبداد شرقی ویتفوگل، ازجمله رویکردهایی است که ویژگی‌های پیچیدۀ جوامع شرقی و تفاوت‌های فرهنگی آنها را آشکار می‌کند؛ چنان‌که ازطریق آن می‌توان پیچیدگی‌های این جوامع را درک کرد. بدین‌منظور با بررسی آثار مختلف ادبی می‌توان جلوه‌های استبداد شرقی و تأثیر آن بر افراد، جوامع و معانی آثار ادبی را کشف کرد. این پژوهش، با بهره‌گیری از روش تحلیل توصیفی و رویکرد جامعه‌شناسی ادبی، مؤلفه‌های استبداد شرقی را در فیه مافیه و مکتوبات کاویده و آنها را با متن این آثار سترگ عرفانی تطبیق داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فیه مافیه و مکتوبات، افزون‌بر مسائل عرفانی و اخلاقی به گفتمان‌های فرهنگی، اجتماعی و فکری دیگری نیز اشاره دارد. مولوی در فیه مافیه و مکتوبات، ساختار سیاسی نظام استبدادی وگفتمان منبعث از آن را در قالب قصه‌ها، نامه‌ها و اندیشه‌های عارفانۀ خویش بازسازی و تکثیرکرده و براین‌‌اساس می‌توان گفت که او نیز همچون دیگر مردمان زمانۀ خود، گفتمان غالب دربارۀ قدرت و سیاست را پذیرفته و در لوای این حکایات، به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم به آن نظام حکومتی، مشروعیت بخشیده است.

https://jpll.ui.ac.ir/article_28796_c5521d6a541abfecba35f5e211bd1f27.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 Comparing Najm al-Din Razi’s and Ali Ibn Turke Esfahani’s Mystical Schools with Emphasis on the Treatises Love and Reason and Reason and Love (Monazerat Khams) مقایسه مشرب عرفانی نجم‌الدین رازی و علی بن ترکه اصفهانی(با تأکید بر رساله‌های «عشق و عقل» و «عقل و عشق» (مناظرات خمس)) 87 105 29057 10.22108/jpll.2024.141256.1831 FA فرشاد اسکندری شرفی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران حسین آقاحسینی استاد زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-3943-0038 Journal Article 2024 04 28 Accurate recognition of the works and thoughts of Islamic mystics is not possible without knowledge of their specific mystical traditions and methods, as their thought system is derived from the principles of the mystical tradition and the customs of their mystic school. This descriptive-analytical research, focusing on Love and Reason by Najm al-Din Razi, and Reason and Love (Monazerat Khams) by Ali Ibn Turke Esfahani, aims to specify the traditions and mystical schools related to these mystics based on the criteria of the first and second mystical traditions. The findings reveal that these two mystics are influenced by the first mystical tradition in their goal and approach. However, in other works of Najm al-Din Razi, signs of his inclination towards the second tradition can be seen. Najm al-Din Razi does not believe in the efficiency of reason in attaining knowledge, but Ali Ibn Turke’s opinion is the opposite. Regarding the means of knowing and discovering knowledge, Najm al-Din Razi belongs to the first tradition, and Ali Ibn Turke to the second tradition. Love is a significant and widely used concept in Love and Reason, whose intended meaning is close to the first mystical tradition. “Inebriety” and “Ecstatic Expression”, in Reason and Love, are concepts that share the same wording and meaning in both traditions. Mystical language, in Najm al-Din Razi’s work is phrasal. However, in Ibn Turke’s book, it is a combination of phrases and allusion. شناخت دقیق آثار و اندیشه‌های عارفان اسلامی، بدون آگاهی از سنت و مشرب عرفانی خاص آنان امکان‌پذیر نیست؛ زیرا نظام اندیشگانی هر عارف برآمده از اصول و مبانی سنت عرفانی و نیز آداب‌ورسوم مشربِ مربوط به اوست. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با هدف تعیین سنت و مشرب عرفانی حاکم بر دو رسالۀ «عشق و عقل» نجم‌الدین رازی و «عقل و عشق» (مناظرات خمس) علی بن ترکه اصفهانی، بر پایۀ معیارهای دو سنت عرفانی اول و دوم، به مطالعۀ تطبیقی این دو اثر می‌پردازد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که هر دو عارف، ازنظر غایت و هدف و رویکرد، متأثر از سنت اول عرفانی هستند؛ هرچند در دیگر آثار نجم‌الدین رازی، نشانه‌هایی از تمایل او، در این دو زمینه، به سنت دوم، دیده می‌شود. نجم‌الدین رازی به کارآمدی عقل در دستیابی به معرفت، اعتقادی ندارد؛ اما نظر علی بن ترکه، عکس اوست. به‌لحاظ ابزارهای شناخت و کشف معرفت، نجم‌الدین رازی به سنت اول و علی بن ترکه به سنت دوم تعلق دارد. «عشق»، مفهوم مهم و پُرکاربرد در رسالۀ عشق و عقل است که معنای مدنظر آن در این رساله، به سنت نخست عرفانی نزدیک است. «سکر» و «شطح»، در رسالۀ عقل و عشق نیز، از مفاهیمی است که در هر دو سنت، اشتراک لفظی و معنایی دارد. زبان عرفانی در رسالۀ نجم‌الدین رازی، از نوع عبارت؛ اما در رسالۀ علی بن ترکه ترکیبی از عبارت و اشارت است.

https://jpll.ui.ac.ir/article_29057_6d5737882eb6c19c6e302ce64aec4abb.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 Hekayat al-Salehin as a Secondary Source in the Critical Edition of Pand-e Piran حکایات الصّالحین به‌مثابۀ منبعِ جنبی در تصحیحِ پند پیران 107 128 28772 10.22108/jpll.2024.142233.1849 FA تهمینه عطائی کچوئی استادیار گروه پژوهش‌های زبانی و ادبی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تهران، ایران محمود ندیمی هرندی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2024 07 23 Pand-e Piran is one of the ancient Sufi texts that has twenty chapters and each chapter contains ten stories of pious people and ascetics. Matini 1979 edited and published this book based on a manuscript, but since the name of the mentioned book was not in that copy, the editor put the title "Pand-e Piran" on it. Pand-e Piran was translated into Arabic by an unknown translator before 1060 AH, and its title is "Hekayat al-Salehin". Since Haji Khalifa introduced a book in Farsi with the same name "Hekayat al-Salehin" and with the same structure, authored by Othman ibn Omar al-Kahf, in Kashf al-Zonnun, it is highly probable that the original name of Pand-e Piran was "Hekayat al-Salehin" and the name of its author was "Othman ibn Omar al-Kahf". Meanwhile, in the Indian subcontinent, Habib Rokn al-din Pahvari Qorayshi, who was unaware of the existence of the Persian original of the Arabic "Hekayat al-Salehin", translated it into Persian in 1060 AH. In the critical edition of Pand-e Piran, it is necessary to use "Hekayat al-Salehin" as a secondary source. Correct and significant variants of the Arabic text, especially in proper names, can help the editor in the critical edition of the Persian text. پند پیران یکی از متون کهن صوفیّه است که بیست باب دارد و هر بابِ آن حاوی ده حکایت از پارسایان و زاهدان است. جلال متینی این کتاب را براساسِ یک نسخۀ خطی تصحیح و منتشر کرد؛ امّا چون در آن نسخه نام کتاب مذکور نبود، مصحّح عنوانِ «پند پیران» را بر آن گذاشت. این کتاب پیش از سال 1060ق به‌دستِ مترجمی ناشناس به عربی ترجمه شده است که عنوانِ آن «حکایات الصّالحین» است. از‌آنجاکه حاجی خلیفه در کشفُ الظُّنّون کتابی به فارسی با نامِ «حکایات الصّالحین» و با همین ساختار، تألیفِ عثمان بن عمر الکهف معرّفی کرده است، به احتمالِ قوی نامِ اصلیِ پند پیران، حکایات الصّالحین و نامِ نویسندۀ آن نیز عثمان بن عمر الکهف است. ضمناً در شبه‌قارّۀ هند، حبیب رکن‌الدّین پهواری قریشی که از وجودِ اصلِ فارسیِ حکایات الصّالحین بی‌خبر بوده، متن عربی را در سال 1060ق به فارسی ترجمه کرده است. در تصحیحِ پند پیران، استفاده از حکایات الصّالحین به‌عنوانِ منبعِ جنبی ضرورت دارد و ضبط‌های صحیح و شایان ‌توجّه متنِ عربی، به‌ویژه در اسامی خاص، می‌تواند در تصحیحِ متن فارسی یاریگرِ مصحّح باشد.

https://jpll.ui.ac.ir/article_28772_74bcf3ef540d33c1135919da999d660a.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 Analysis of the Transformation of Boredom in the Mystical Views of Sohrab Sepehri and the Philosophical Thoughts of Schopenhauer مقایسه‌ و تحلیل استحاله‌ی ملال در دیدگاه‌های عارفانه‌ی سهراب سپهری و اندیشه‌های فلسفی شوپنهاور 129 143 29056 10.22108/jpll.2024.140119.1811 FA محمدرضا صالحی مازندرانی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران لیلا فلاحیه دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Journal Article 2023 12 16 Boredom is one of the key concepts in Schopenhauer's thought which originates from the temporary suspension of desire and is accompanied by suffering and despair. Schopenhauer presents ways to break free from it: The mystical denial of will, art, deep contemplation, and virtue-based ethics. Boredom is also present in Sohrab’s poems, which are transformed through his mystical perspective, artistic genius, and compassion. In this study, the authors compare boredom and how it is transformed in the mystical view of Sohrab Sepehri and the philosophical view of Schopenhauer, highlighting the similarities and differences between these two thinkers regarding boredom and ways to escape from it. The study uses a comparative-analytical approach to examine boredom and the means of escaping it in the poems of Sohrab Sepehri and the philosophical thoughts of Schopenhauer. In Sohrab's early poems, boredom fades away with the formation of his mystical outlook, which includes traveling beyond time and space, mystical naturalism, and universal love. Schopenhauer also sees the mystical denial of will as one way to break free from boredom and eternal salvation. Unlike Schopenhauer, who views pain as negative, Sohrab replaces the pain of separation from the truth with the suffering of boredom and praises it. Alongside this perspective, Sohrab's poetry, filled with mystical, moral, and transcendent themes, provides a temporary escape from boredom and has a close connection to Schopenhauer's theory of detaching the mind from the will, which leads to the temporary suspension of boredom. ملال یکی از اصطلاحات مهم در اندیشۀ شوپنهاور است که از تعلیق موقّت میل سرچشمه میگیرد و با رنج و یأس همراه است. شوپنهاور راه‌هایی را برای گسست از آن مطرح میکند که شامل نفی عارفانۀ اراده، هنر، تأمّلات ژرفاندیشانه و اخلاق مبتنی‌بر فضیلت است. ازطرفی در اشعار نخستین سهراب نیز ملالت وجود دارد که در پی نگرش عرفانی، نبوغ هنری و شفقتورزی، استحاله مییابد. نگارندگان در این پژوهش با رویکردی تطبیقی، ملال و چگونگی استحالۀ آن در نگرش عارفانۀ سهراب سپهری و دیدگاه فلسفی شوپنهاور را بررسی و تحلیل کردهاند و با روش تطبیقی-تحلیلی شباهتها و تفاوتهای این دو اندیشمند دربارۀ ملال و گریز از آن را مقایسه و تبیین کرده‌اند. ملالت در اشعار نخستین سهراب با شکلگیری نگرش عرفانیاش، سفر در ورای مکان و زمان ایدهای، طبیعتگرایی عارفانه و عشق جهانشمول به هستی، رنگ میبازد. شوپنهاور نیز انکار عارفانۀ اراده را یکی از راههای گسست از ملال و رستگاری ابدی میداند؛ امّا برخلاف او که درد را منفی تلقی میکند، درد دوری از حق در شعر سهراب جایگزین رنج ملالت میشود وآن را میستاید. موازی با این نگرش، شعر سهراب نیز که مملو از مضامین عرفانی، اخلاقی و به‌عبارتی «استعلایی از آگاهی متداول» است، گریز موقّت ملالت است و با نظریۀ شوپنهاور مبنی‌بر منفک‌شدن ذهن از اراده که به تعلیق موقّت ملال منتهی میشود، پیوندی تنگاتنگ دارد.

https://jpll.ui.ac.ir/article_29056_298f6910b55cdc8167752b94d91bce3e.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 The Effect of Sheikh Sanaan's Story on the Description of Pir (Old) in Attar's Sonnets تأثیر داستان شیخ صنعان در توصیف پیر در غزلیات عطار 145 160 29050 10.22108/jpll.2024.140967.1825 FA آذر بهاروندی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. قاسم صحرائی گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران. علی حیدری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.. 0000-0002-9341-8793 Journal Article 2024 03 12 The story of Sheikh Sanaan is about an old man who commits acts that are against the Sharia and even against the customs of the Islamic society. However, the necessity of the existence of an elder and unconditional obedience to him has been emphasized, even in matters that are against the Sharia. In Attar's sonnets, the word "old man" is repeated many times and is used in two literal meanings: old person (beard and white hair), and idiom: mentor and guide in the path of enlightenment. The present study aims to show the characteristics of the old man in Attar's sonnets and the effect of Sheikh Sanaan's story on the characteristics of the old man in his sonnets. The research method is content analysis and the data were gathered through all of Attar Neyshabouri's sonnets. By examining the story of Sheikh Sanaan in Manteq Al-Tayir, one can categorize his prominent features as follows: falling in love with a coward, drinking wine, burning clothes, becoming an idolater/disbeliever, burning the Qur'an, and so on. Among these characteristics, the characteristics of drinking wine and burning clothes are prominent and distinguished in the description of Pir (old) in Attar's sonnets. It seems that Sheikh Neyshabour had a special attachment and fascination with Sheikh Sanaan and considered his qualities and characteristics in the eyes of Iqbal. For this reason, in most of the cases where Pir is mentioned in his poems, a reference to Sheikh Sanaan can be seen. It seems that Attar consciously hinted at Sheikh Sanaan in order to express mystical concepts. It is as if Attar reveals his old face by repeating the characteristics of Sheikh Sanaan in different forms in his poetry. در حکایت شیخ صنعان، پیر اعمالی برخلاف شریعت و عرف جامعۀ اسلامی انجام می‌دهد؛ بااین‌حال بر لزوم وجود پیر و اطاعت بیچونوچرا از وی، حتی در اعمال خلاف شریعت، تأکید شده است. در غزلیات عطار، واژۀ «پیر» بارها تکرار شده و در دو معنی لغوی «فرد مسن» و «ریش و موی سپید» و اصطلاح «مرشد و راهنما» در سلوک عرفان به کار رفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگیهای پیر در غزلیات عطار و تأثیر حکایت شیخ صنعان بر این ویژگیها انجام شده است. روش تحقیق در این پژوهش، تحلیل محتوا بوده و جامعۀ آماری آن، همة غزلیات عطار نیشابوری است. با بررسی حکایت شیخ صنعان در منطقالطیر، میتوان ویژگیهای برجستۀ وی را به این شرح دسته‌بندی کرد: عاشق ترسازادهای شدن، خمرنوشی، زنار بستن، خرقهسوزی، بتپرستی/ کافر شدن، سوزاندن قرآن، خوکبانی و اسلام تازه‌کردن. در میان این ویژگیها، خمرنوشی، زنار بستن و خرقهسوزی، در توصیف پیر در غزلیات عطار، برجسته‌تر به نظر می‌رسند. به نظر میرسد عطار نیشابوری، تعلق خاطر و شیفتگی خاصی به شیخ صنعان داشته و صفات و ویژگیهای او را به دیدۀ اقبال مینگریسته است. به همین دلیل، در اغلب ابیاتی که عطار از پیر نام می‌برد، نشانی از شیخ صنعان دیده میشود. به نظر میرسد عطار آگاهانه و با هدف بیان مفاهیم عرفانی، به شیخ صنعان تلمیح زده است. گویی عطار در غزلیات، با تکرار ویژگیهای شیخ صنعان به شیوه‌های مختلف، از چهرۀ پیر عرفانی خود پرده برمیدارد.

https://jpll.ui.ac.ir/article_29050_88aff48bdb82849cac4c4d13fe3b892e.pdf

انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 18 1 2024 08 22 A Comparative Analysis of the Components of the Nature of Love in Ibn Arabi's Treatise 'La Yu'awwal Alayhi' and Khwāja Nasir al-Din Tusi's 'Awsāf al-Ashrāf واکاوی تطبیقی مؤلفه‌های ماهیت حب در رسالة لایعول علیه ابن‌عربی و اوصاف ‌الاشراف خواجه نصیرطوسی 161 177 29012 10.22108/jpll.2024.140283.1813 FA محمد شیروانی دکتری رشتة فلسفه و کلام دانشکده الاهیات دانشگاه قم و سطح 4 حوزة علیمه قم، ایران روح‌الله سوری استادیار گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Journal Article 2023 12 31 Love and longing are among the most profound and universal human experiences, intricately linked to our understanding of knowledge. The emergence, persistence, intensity, and fragility of love are all influenced by this knowledge. However, when viewed through the lens of ontological phenomenalism—the foundational principle of theoretical mysticism—love takes on a different significance. Ibn Arabi, a prominent Muslim mystic, articulates a unique conception of love as it relates to expansive existence and personal unity. He posits that love signifies a connection to absolute existence within the framework of conditional existence. In this perspective, the lover perceives their beloved as a conditional being; yet, in every act of love and pursuit, it is the true and essential beloved that is fundamentally desired. In his treatise "La Yu'awwal Alayhi", Ibn Arabi explored themes that warrant deep consideration, often from a mystical and meaning-oriented viewpoint. In contrast, Khwāja Nasir al-Din Tusi, in the opening chapters of "Awsāf al-Ashrāf", offered insights on the nature of love that both diverge from and resonate with Ibn Arabi's views. Tusi employed a quasi-dialectical framework to interpret the reality of love, emphasizing its indefinability due to its elusive nature. یکی از احوالات بنیادین و فراگیر انسان، حب و شوق است که وابستگی شدیدی با معرفت دارد. به عبارت‌دیگر، حدوث، ابقاء و شدت یا ضعف محبت به میزان معرفت فرد بستگی دارد؛ اما محبت باتوجه‌به ادلة نمودانگاری هستی که خاستگاه اصلی مبانی عرفان نظری است، معنایی عمیق‌تر می‌یابد. ابن‌عربی، یکی از بزرگ‌ترین عارفان مسلمان، باتوجه‌به وجود منبسط و وحدت شخصی، برای عشق تعریفی ارائه می‌دهد که در آن، عشق به معنای تعلق به وجود مطلق در متن وجود مقید است. به‌عبارت‌دیگر، عاشق می‌پندارد که محبوب او وجود مقید است؛ اما در حقیقت، در هر طلب و حبی، مطلوب و محبوب حقیقی و بالذات است که مورد خواست واقع شده است. وی در رسالة لایعول علیه به مؤلفه‌هایی می‌پردازد که در آن اعتبار و اعتنا به برخی امور، به‌نوعی نگاهی عرفانی و معناگرایانه دارند. خواجه نصیر طوسی در اوصاف الاشراف با نگاهی دیگر به فصول ابتدایی به موضوع عشق می‌پردازد که با دیدگاه ابن‌عربی، همسانی‌ها و تفاوت‌هایی دارد. خواجه‌نصیر با تأکید بر تعریف‌ناپذیری عشق به‌سبب معدومیت آن در یک بستر دیالیکتیک‌گونه، به تفسیر حقیقت عشق روی آورده است. نگارندگان در این نوشتار با روش توصیفی - تحلیلی و با ابزار کتابخانه‌ا‌ی سعی در تحلیل و بسط دیدگاه‌های خواجه‌نصیر و ابن‌عربی دربارة عشق دارد.

https://jpll.ui.ac.ir/article_29012_92e6c3114444f256c1ea7a38dfd26a09.pdf