انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822The Meaningful Life Components from Bayazid Bastami’s Viewpointمؤلفههای زندگی معنادار از دیدگاه بایزید بسطامی1162493610.22108/jpll.2020.123271.1488FAمراداسماعیلیاستادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایرانعلیربیع زادهدانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان ، ایرانحسینمحمدیاستادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایرانJournal Article20200530Inquiring about the true meaning of life and making an attempt to find an answer to it has been one of the main concerns for the man so far. A number of researchers and scholars from different fields have investigated its nature and tried their best to come up with an answer to it. The Islamic-Iranian mysticism is one of the fields that has paid special attention to life, its aims, and the ways to achieve it.. The present study, with a descriptive-analytical approach, aimed to focus on the true meaning of life from Bayazid Bastami’s viewpoint and to investigate the book <em>Daftar-e Rowshanaei</em> to find out a response to the essence of life and the components of the meaningful life in the belief of this great mystic. According to the findings of this study, Bayazid Bastami believes that the purpose of life is to completely separate from Selfand to immerseoneself in Allah the Exalted. This goal has become a stimulus for Bayazid to consider certain patterns and components such as fighting against self, avoiding egotism, practicing altruism, treating people with forbearance and tolerance, and serving people as the basic principles of his life.پرسش از معنای زندگی و تلاش برای پاسخگویی به آن، یکی از مهمترین دغدغههای فکری آدمی از گذشتههای دور تاکنون است؛ متفکران و اندیشمندان در مکتبها و حوزههای مختلف به بررسی چیستی این پرسش و راههای رسیدن به آن پرداختهاند. عرفان اسلامی ـ ایرانی یکی از حوزههایی است که بهصورت ویژه به زندگی، هدف و راههای رسیدن به آن توجه داشته است؛ البته در حوزههای دیگر، به این موضوع کمتر توجه شده است؛ اما با توجه و بررسی این موضوع میتوان به بسیاری از پرسشهای امروزی پاسخ داد. نویسندگان این مقاله با رویکردی توصیفیتحلیلی به مسئلة معنای زندگی از منظر بایزید بسطامی تکیه میکنند و با واکاوی کتاب <em>دفتر روشنایی</em>، درپی یافتن پاسخی برای چیستی معنای زندگی و مؤلفههای معنادار زندگی در باور این عارف بزرگاند. براساس یافتههای این پژوهش، هدف از زندگی در باور بایزیدْ فانیشدن از خود و باقیشدن در خداوند است و این هدف، محرکی برای بایزید است تا الگوها و مؤلفههای خاصی مانند مبارزه با نفس، ترک انانیّت، نوعدوستی، تساهل و تسامح در رفتار با دیگران، نگاه عاشقانه و غیره را اصل و اساس زندگی خود قرار دهد.https://jpll.ui.ac.ir/article_24936_cb2b0e28fc0acdf1e75d639f63d9bd7d.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822Reflection on the Meaning of a Few Words and Interpretations in Tazkerat al-Awliyaدرنگی در معنای چند واژه و تعبیر در تذکرةالأولیاء17282501610.22108/jpll.2020.124238.1516FAسیدمهدیطباطبائیاستادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایرانJournal Article20200801Making a new correction of any book, provided that the methods and scientific criteria are observed, can pave the way for further research. Shafiee Kadkani’s correction of Attar’s <em>Tazkerat al-Awliya</em> has made it possible for researchers to reach new horizons of this book. The acquaintance of the corrector with scientific methods and criteria of correction techniques, his ability in interpreting the language of mysticism grandees, correction in a long period of time, and valuable commentary writing are features that have made this correction the most authoritative work done regarding <em>Tazkerat al-Awliya</em>. The present research seeks to provide further explanation for several words and interpretations explained in Shafiee Kadkani's commentary, using library resources and a descriptive-analytical method. The necessity of research is the need to address the words and interpretations used in Attar Neyshabouri’s works to facilitate the understanding of the text for readers. In this study, words such as ‘Sekil’ and ‘Pashesh’, and expressions such as ‘Safra Kardan’, ‘Be Sokhan Rast Nahadan’, ‘Rah<strong>-</strong> e Kasi Anjam Gereftan’, ‘Bar Yek Khesht Gashtan’, and ‘Sar Az Souy<strong>-</strong> e Kasi Oftadan’ are examined. The results suggest that the fluid meanings of Persian language vocabulary, less frequency of some words and expressions, deviation from the written form of words in the basic manuscript, and the corrector’s interest in using a particular form of a word or expression are among the most important factors that have caused difficulties in understanding the concept of words and phrases in <em>Tazkerat al-Awliya</em>, leding to inadequate explanations of some phrases.انجامگرفتن تصحیحی جدید از هر کتاب ـ بهشرطِ رعایت اسلوبها و معیارهای علمی ـ مسیر را برای پژوهشهای بعدی هموارتر میکند. خوشبختانه در سالهای اخیر، تصحیح استاد شفیعیکدکنی از <em>تذکر</em><em>ةالأولیای </em>عطار این امکان را برای پژوهشگران فراهم کرد تا به افقهای جدیدی از این کتاب دست یابند. آشنایی مصحّح با اسلوبها و معیارهای علمیِ فنّ تصحیح، توانمندی او در تأویل و تفسیرِ زبان بزرگان عرفان، انجامگرفتنِ تصحیح در بازۀ زمانی طولانی و نگارش تعلیقاتی ارزشمند ازجمله ویژگیهایی است که این تصحیح را معتبرترین کار انجامگرفته دربارۀ <em>تذکرةالأولیاء </em>معرفی میکند. نویسندة این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانهای و بهشیوۀ توصیفی ـ تحلیلی میکوشد دربارة معنای چند واژه و تعبیر که شفیعیکدکنی در تعلیقات بدانها پرداخته است، توضیحات بیشتری ارائه کنند. ضرورت پژوهشْ اهمیتِ پرداختن به واژگان و تعبیرات بهکاررفته در آثار عطار نیشابوری است که نتیجۀ آن، آسانکردنِ فهم متن برای مخاطبان خواهد بود. در این مقاله، واژگانی مانندِ «سکیل» و «پاشِش» و تعبیراتی مثل «صفراکردن»، «به سخن راست نهادن»، «راهِ کسی انجامگرفتن»، «بر یک خشت گشتن» و «سر ازسوی کسی افتادن» بررسی شده است. نتیجۀ پژوهش نشان میدهد مفاهیم سیّالِ واژگان زبان فارسی، کمکاربرد بودن برخی کلمات و تعبیرات، عدول از شکل کتابتیِ واژگان در نسخۀ اساس و همچنین خوگرشدن مصحّح با یک شکل یا یک مفهوم خاص از واژه یا تعبیر، از مهمترین عواملی است که کاستیهایی در درک مفهوم واژگان و تعبیرات <em>تذکر</em><em>ةالأولیاء</em> ایجاد کرده و موجب توضیحاتی نارسا دربارۀ برخی عبارات شده است.https://jpll.ui.ac.ir/article_25016_76c17f9bfe98d97be26a9639b2f90598.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822Investigating the Common Anecdotes of Kashf al-Asrar and Rawh ol-Arwah based on Genette’s Theory transextualityبررسی حکایات مشترک النوبة الثالثة کشفالأسرار و روحالأرواح براساس نظریة ترامتنیّت ژنت29442534110.22108/jpll.2020.123814.1502FAبتولمهدویاستادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران فرزادبالودانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانسیده عارفهموسوی سنگدهیکارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20200711Genette introduced the term transtextuality in order to examine the types of interdisciplinary relationships between texts. Since the mystical genre occupies a significant part of Persian literature, the transliteration of prominent mystical texts reveals the hidden and unopened angles between them. The present paper, which has been conducted by using a descriptive-analytical method, was the first step in examining the transtextual relations of 46 common anecdotes of the Third Revelation of <em>Kashf al-Asrar</em>and <em>Rawh ol</em>-<em>Arwah</em> from the perspective of the theory of Genette’s transtextuality. The research findings, in general, showed that, first, among the 46 anecdotes in these two books, 10 anecdotes can be divided into explicit intertextuality, 19 anecdotes into the form of non-explicit intertextuality, and 17 anecdotes in terms of implicit intertextuality. Second, the result of the quest for paratexts also indicated that there were many similarities in terms of form and meaning in the titles and the beginning and epilogue of these anecdotes. This made the authors of the present study increasingly believe in the correctness of the assumption of the adaptation of the texts from Samanids. Third, from the perspective of the architextuality relationship, the division of these two mystical books under the mystical genre was confirmed. Forth, from the metatextuality point of view, the authors of the present study did not see any direct review and interpretation of the text of the <em>Rawh ol</em>-<em>Arwah</em> in any part of the anecdotes of the Third Revelation of <em>Kashf ol-Asrar</em>.ژنت برای بررسی انواع روابط میانمتنی متون، اصطلاح ترامتنیّت را مطرح میکند. ژانر یا گونة عرفانی بخش مهمی از ادب فارسی را به خود اختصاص داده است؛ به همین سبب، مطالعة ترامتنی متون برجستة عرفانی زوایای پنهان و ناگشودة میان آنها را روشن میکند. این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده، نخستین گامی است که مناسبات ترامتنی چهل و شش حکایت مشترک النوبة الثالثة <em>کشفالأسرار</em> و <em>روحالأرواح</em> را از منظر تئوری ترامتنیّت ژنت بررسی کرده است. بهطور کلی نتایج این پژوهش عبارت است از: 1) از میان چهل و شش حکایت موجود در این دو کتاب، ده حکایتْ ذیل بینامتنیّت صریح، نوزده حکایت در شمار بینامتنیّت غیرصریح و هفده حکایت در ذیل بینامتنیّت ضمنی قرار میگیرد؛ 2) نتیجة جستوجوهای پیرامتنی نیز بیانگر آن است که همانندیهای بسیاری ازنظر صورت و معنا در عنوانها و صدر و ذیل آن حکایات وجود دارد. همین امر نویسندگان این پژوهش را هرچه بیشتر به درستبودن گمانة اقتباس میبدی از سمعانی هدایت میکند؛ 3) ازنظر رابطة سرمتنی، تقسیمبندی این دو کتاب عرفانی در ذیل گونة عرفانی تأیید میشود؛ 4) از دیدگاه ورامتنی در هیچ قسمت از حکایات النوبة الثالثة <em>کشفالأسرار</em> نقد و تفسیر مستقیم بر متن <em>روحالأرواح</em> دیده نمیشود.https://jpll.ui.ac.ir/article_25341_e9ca8b75f4a3670a44959f3a135eaedf.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822Investigating the Concept of Life Satisfaction in Rumi's Masnavi Using Positive Psychologyبررسی و تحلیل مفهوم رضایت از زندگی در مثنوی مولوی با استفاده از روانشناسی مثبتگرا45742508710.22108/jpll.2020.119773.1427FAشجاعکیانپوردانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه ادبیات و زبان فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایرانعلیصباغیدانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه ادبیات و زبان فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران امینرحیمیدانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه ادبیات و زبان فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران، Journal Article20191209In the positivist psychology, the general concept of ‘life satisfaction’ is the feedback of how a person perceives and evaluates all the situations of his life. This concept is presented in Rumi's <em>Masnavi</em> in a virtuous, fixed, and general way and encompasses all situations in human life. According to Rumi, complete satisfaction with life in spite of unfavorable situations can be achieved by a correct cognitive assessment of the world, belief, and adherence to the divine worldview of Islam and the implementation of specific strategies. This study, citing Rumi's mysticism, extracts the principles of life satisfaction from Rumi's <em>Masnavi</em> and links it with the foundations of positivist psychology. Spiritual and divine values in Rumi's mystical journey are the basis of human mental health and life satisfaction. Based on this research, it seems to be clear that Rumi considers satisfaction as a divine emotion obtained by teaching and creating compatible beliefs and acting based on divine values. Our aim in this study is to examine this general concept and its related components in Rumi's thoughts using the teachings of positivist psychology. The method of this research is descriptive-analytical based on the documentary method and the content analysis of Rumi's Masnavi. The results of this study show that life satisfaction is one of the transcendent concepts of Islamic civilization and mysticism. This notion is presented as a general and fixed educational concept in Rumi's <em>Masnavi</em> by promoting beliefs and skills of controlling negative emotions, increasing positive emotions in the form of anecdotes, sermons, and allegories as well as explaining concepts such as satisfaction with destinies, patience, gratitude, and contentment.در روانشناسی مثبتگرا، مفهوم کلی «رضایتمندی از زندگی» بازخورد شیوة ادراک و ارزیابی انسان از همة موقعیتهای زندگیاش است. این مفهوم در <em>مثنوی معنوی</em> بهشکلی فضیلتخواهانه و ثابت و کلی ارائه شده است و همة موقعیتهای زندگی انسان را فرامیگیرد. از نظر مولوی میتوان با وجود موقعیتهای نامطلوب در زندگی، رضایتمندی کامل را از زندگی به دست آورد؛ شیوة کسب آن نیز ارزیابی شناختی صحیح از دنیا، باور و پایبندی به جهانبینی الهی اسلام و عمل به راهکارهایی خاص است. نویسندگان این پژوهش با استناد به عرفان مولوی، مبانی رضایتمندی از زندگی را از <em>مثنوی </em>استخراج و با مبانی روانشناسی مثبتگرا پیوند میدهند. ارزشهای معنوی و الهی در سیروسلوک عرفانی مولوی، زمینهساز سلامت روان و رضایتمندی انسان از زندگی است. برپایة این پژوهش مشخص میشود که مولوی رضایتمندی را هیجانی ربّانی میداند که با آموزش و ایجاد باورهای سازگارانه و عملکرد مبتنی بر ارزشهای الهی به دست میآید؛ سالک با کسب آن شایستة فنای صفاتی و اتصاف به صفات الهی میشود و سرانجام در زندگی چیزی بهجز ارادة خداوند طلب نمیکند. هدف در این پژوهش شناخت و تحلیل این مفهوم کلی و مؤلفههای مرتبط با آن در اندیشههای مولوی با استفاده از آموزههای روانشناسی مثبتگراست. نتایج این بررسی نشان میدهد رضایتمندی از زندگی یکی از مفاهیم متعالی تمدن و عرفان اسلامی است؛ همچنین یک مفهوم تعلیمی عمومی و ثابت در <em>مثنوی معنوی</em> است؛ این مفهوم با ترویج باورها و مهارتهای کنترل هیجانات منفی و افزایش هیجانات مثبت در قالب حکایات و مواعظ و تمثیلها و با تبیین مفاهیمی مانند رضایت به مقدَّرات و صبر و شکر و قناعت ارائه شده است. روش این پژوهش توصیفیتحلیلی و بر مبنای روش اسنادی و برپایۀ تحلیلِ محتوای<em> مثنوی </em>مولوی است.https://jpll.ui.ac.ir/article_25087_8eedf19e5fd463fcc8d62ecbd51af667.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822An Ancient Tradition in Khanqah: A Study on the Origin of the Tradition La-Salam-Alal-Aklسنتی باستانی در نظام خانقاه (ریشهیابی قاعدة «لا سلام علی الأکل»)75862515110.22108/jpll.2020.123253.1486FAعلیرضاحاجیان نژاددانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران نگینمژگانیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20200528Both the principles and the practices of Islamic mysticism were influenced by other religious groups. The practices of Sufism were influenced particularly by Fotowwa (an Iranian association also known as "Ayyaran" or "Jawan-Mardan"). In this article, the authors focus on one of Sufists' traditions based on which it is frowned upon to speak while eating. Some considered it to be based on a Hadith while others believed that it was against Islamic codes. It is attributed to Abu-Saeed Abul-Khair's Khanqah as well. However it seems that the tradition has its roots in an ancient Iranian etiquette which was passed on to Sufism probably through the practices of Fotowwa. Documents on the customs of Sufists and Fotowwa together with Zoroastrian codes and myths help us trace the origin of this tradition and have a better underestanding of the formation of Khanqah's customs and decorums.تصوف مجموعهای از اصول عقیدتی و آداب ظاهری است. بیشک هر دوی این ساحتها با آیینهایی خارج از مرزهای تصوف در ارتباط بوده و از آنها تأثیر پذیرفته است؛ برای مثال، بسیاری از آداب ظاهری تصوف از آیین فتوت متأثر است. در این پژوهش به یکی از آداب ظاهری و رسوم خانقاهی پرداخته میشود که احتمالاً با آیین فتوت از مجموعة آداب ایران باستان به مجموعة آداب تصوف اسلامی وارد و در مراحل بعدی، حتی حدیث نبوی تصور شده است. براساس این سنت کهن، فرد از سخنگفتن در زمان غذاخوردن منع میشود. گرچه برخی از محققین ابوسعید ابوالخیر را مبدع احتمالی این سنت برشمردهاند، چنین سنتی در اساطیر و آموزههای مزدیسنایی، آداب ملوک ساسانی و آیین فتوت سابقه داشته است و به نظر میرسد پس از ظهور اسلام، با آیین فتوت به نظام خانقاه راه یافته است. با بررسی منابع زردشتی، فتوتنامهها، متون صوفیه و غیره میتوان سیر انتقال این سنت را از آداب ایران باستان به تصوف اسلامی پیگیری کرد. ریشهیابی چنین سنتهایی در میان آیینهای دیگر، ما را در ترسیم تصویری روشنتر از شیوة شکلگیری نظام خانقاه یاری میکند.https://jpll.ui.ac.ir/article_25151_17e017ebba12ae2fc1085e9665c506a9.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822A Study of the HodHod (Hoopoes) Character in Attar’s Mantegh al-Tair Based on Abraham Maslow's Theory of Self-actualizationبررسی شخصیت «هدهد» در منطقالطیر عطار براساس نظریة «خودشکوفایی» آبراهام مزلو871022522210.22108/jpll.2020.121383.1448FAمحمدخسروی شکیبدانشیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایرانرسولحیدریاستادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایرانJournal Article20200130Attar's <em>Mantegh al-Tair</em> has been brilliant to have a rock-hard place in Persian language and literature with its plan of the grounds of Islamic mysticism in general and the theory of ‘the unity of existence’ in particular. One of the protuberant figures in this work is HodHod (hoopoes), who was able to encourage other hens to move to a new and different movement by emphasizing public recruitment and free organization. The nature of HodHod in persuading and mobilizing other birds is the basis of humanistic psychological theories. The theory of ‘self-actualization’ by the American human psychologist Abraham Maslow helps the reader understand the character of HodHod in the performance and cognition of HodHod as a bird leader on the way to Phoenix. The assumption of the present study is that HodHod, as a self-sufficient leader has been able to rely on features such as the openness to peak experiences, emphasis on dialogue and conversation logic, verbal intelligence and the use of the democratic character of language, flexibility, passion and honesty, creativity and prevention of imitation, self-reliance, autonomy and mutual understanding, as well as mobilizing public and community-based action to the desired outcome.<em>منطقالطیر</em> عطار با طرح مبانی عرفان اسلامی بهطور عام و نظریة وحدت وجود بهطور خاص، همچنین با داشتن جنبههای تمثیلی و نمایشی، شأن و جایگاهی محکم در زبان و ادبیات فارسی دارد. هدهد یکی از شخصیتهای برجسته در این اثر است که توانست با تأکید بر کنش جمعی و بسیج عمومی، مرغان دیگر را برای حرکتی جدید و متفاوت متقاعد کند. منش و روش هدهد در اقناع و بسیج مرغان بر مبنای نظریههای روانشناختی انسانگرا، تحلیلپذیر و درخور بررسی است. نظریة «خودشکوفایی» ابراهام مزلو، پدر روانشناسی انسانگرا، در رفتارشناسی و شناخت هدهد ـ رهبر پرندگان در مسیر رسیدن به سیمرغ ـ به خواننده کمک میکند تا شخصیت هدهد را بهعنوان سمبل انسان خودشکوفا و کنشگرا بهتر درک کند. به نظر میرسد هدهد در جایگاه یک رهبر خودشکوفا و کنشگر توانسته است با تکیه بر ویژگیهایی مانند گشودگی نسبتبه تجربههای اوج، تأکید بر منطق گفتوگو و مکالمه، هوش کلامی، انعطافپذیری، اشتیاق و صداقت، خلاقیّت و دوری از تقلید، خودبسندگی و خودمختاری و درک متقابل، بسیج عمومی و کنش جمعمحور، مرغان را به نتیجهای مطلوب و آرمانی برساند که همانا رسیدن به جایگاه سیمرغ است. در این مقاله سعی میشود با تأکید بر نظریة خودشکوفاییِ مازلو، به شخصیتشناسی هدهد و همچنین انجمنهای معناگرا پرداخته شود.https://jpll.ui.ac.ir/article_25222_5b7a7e8b97faa15168cc7725c52bf266.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822The Place and Role of ‘Khavātir’ in the Mystical Conduct of the First Mystical Traditionجایگاه و نقش «خواطر» در سیر و سلوک در سنّت اول عرفانی1031142525510.22108/jpll.2020.120227.1424FAاحسانرئیسیاستادیار زبان و ادب فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران بهاره ساداتمهاجریکارشناس ارشد زبان و ادب فارسی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20191212The themes and topics of mystical conduct or Soluk are divided into two general categories of acquisitive and non-acquisitive. Acquisitive issues for every seeker can be accessed through the effort, but non-acquisitive ones are accessed by the seekers involuntarily and are not accessible for everyone; therefore, they are referred to as Vāridat. One of the most important mystical Vārid is ‘Khavātir’, which has always been the focus of mystics and elders of the first mystical tradition because of its great importance. Despite the great importance of Khavātir, in none of the mystical patterns presented by mystics and the Sufis, the place of Khavātir is clear. In fact, in many mystical texts and sayings of the elder Sufis, there are expressions and references about Khavātir, but all these issues are incoherent and scattered and do not explicitly explain the place of Khavātir in the system of Soluk. This present study investigates the role and place of Khavātir by analyzing the meaning of the sayings of the elders of the first mystical tradition of Islamic mysticism about Khātir’. The findings show that Khavātir, at all stages of the Soluk, may enter the seeker and slow down and prevent him from continuing the journey, or may increase the seeker’s power and speed. In fact, Khavātir are the background of all levels and behavioral practices of Soluk, and from the beginning, it is necessary for the seeker to become familiar with all the types and methods to avoid them, so they do not hinder his journey but strengthen his acceleration and power for continuing the Soluk.موضوعات و بحثهای مربوط به سلوک عرفانی به دو دستة کلی تقسیم میشود: امور اکتسابی و امور غیرمکتسب. هر سالکی با کوشش به موضوعات اکتسابی دست مییابد؛ اما امور غیرمکتسب بدون اختیار سالکان بر آنان وارد میشود و همه نمیتوانند به آن دستیابی داشته باشند؛ بر همین اساس از این امور با عنوان «واردات» یاد میکنند. یکی از مهمترین واردات عرفانی «خواطر» است که بهسبب اهمیت بسیار، همواره در کانون توجه عارفان و مشایخ سنّت اول عرفانی بوده است. با وجود اهمیت بسیار خواطر، در هیچیک از طرحهای سلوکی که عارفان و مشایخِ عرفان و تصوف تدوین و تبیین کردهاند، جایگاه خواطر بهدرستی مشخص نیست. در بسیاری از متون عرفانی و سخنان مشایخ، عبارات و اشاراتی دربارۀ خواطر آمده است؛ ولی همۀ این مباحث غیرمنسجم و پراکنده است و نقش و جایگاه خواطر در نظام سلوکی بهصراحت تبیین نشده است. این پژوهش با تحلیل مضمون سخنان مشایخ سنّت اول عرفان اسلامی درباب «خاطر»، نقش و جایگاه خواطر را در سیر و سلوک در سنّت اول عرفانی تبیین کرده است. یافتهها نشان میدهد خواطر در همة مراحل سیر و سلوک ممکن است بر سالک وارد شود و او را از طیکردن مسیر بازدارد و یا بر توان و سرعت او بیفزاید. درواقع خواطر پسزمینۀ همۀ منزلها و اعمال سلوکی به شمار میرود و از ابتدا ضروری است سالک با انواع و اقسام و روشهای نفی آن آشنا شود تا خواطر در مسیر سلوک مانع حرکت وی نشود و حتی شتاب و توان او را تقویت کند.https://jpll.ui.ac.ir/article_25255_3b82757c4ab04bec1d8375b1ab6c0c09.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822Concealing Karamat (Theurgy) by Aulia (Saints): The Basis and Reasonsکتم کرامات؛ علل و مبنای کتم کرامت ازسوی اولیا1151322548610.22108/jpll.2020.124050.1511FAمحمدرودگراستادیار، گروه عرفان اسلامی، پژوهشکدة امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20200720< p >It can be seen from the texts of many Sufis that concealing <em>Karamat</em> has been a common mystical behavior. Concealing is the principle in <em>Karamat</em> unless the will of God reveals it. In comparison with the disclosure in the miracles, concealing in <em>Karamat</em> leads the researcher to a mystical basis that distinguishes <em>Karamat</em> from miracles as well as other transcendental habits. The present study investigates the causes of concealing <em>Karamat</em> and then presents two different approaches of Aulia (Saints) towards their own <em>Karamat</em>. In <em>Karamat</em>, instead of the indicators of ‘challenge’ and ‘expression’, two indicators of ‘concealing’ and ‘demand’ have been proposed, which are seemingly conflicting. The mystic must be both the seeker of <em>Karamat</em> and indifferent to it. The difference between these two rulings should be sought in the difference between the types of sensory and spiritual miracles as well as the types of mystics. The results of the present study show a mystical basis in concealing <em>Karamat</em> that should be considered even in the definition of <em>Karamat</em>. Such a realistic approach to the <em>Karamat</em> of Aulia could greatly contribute to the credibility of such controversial phenomena.< p>از متون بسیار صوفیان میتوان فهمید کتم کرامات یک سیرة مستمر عرفانی بوده است. اصل در کرامت بر کتم است؛ مگر آنکه ارادة خداوند بر اظهار آن تعلق گیرد. کتم در کرامات، در مقایسه با تحدّی و اظهار در معجزات، پژوهشگر را بهسوی مبنایی عرفانی سوق میدهد که کرامات را از معجزات و نیز دیگر خوارق عادات متمایز میکند. در این پژوهش برای رسیدن به این هدف، نخست علل کتم کرامات و آنگاه دو رویکرد متفاوت اولیا به کراماتشان بررسی میشود. در کرامات بهجای شاخصة «تحدّی» و «اظهار»، دو شاخصة «کتم» و «طلب» مطرحشده که به ظاهر متعارض است. سالک باید هم طالب کرامات باشد و هم نسبتبه آن بیتوجه و کتوم (رازنگهدار) باشد. تفاوت این دو حکم را باید در تفاوت انواع کرامات حسّی و معنوی و نیز انواع سالک جست. دستاورد این پژوهشْ مبنایی عرفانی در کتم کرامات است که باید آن را حتی در تعریف کرامات نیز دخیل دانست. این رویکرد واقعنمایانه به کرامات اولیا بسیار به باورپذیری این پدیدههای بحثبرانگیز یاریرسان است.https://jpll.ui.ac.ir/article_25486_c1ad08961b08cfbc5221e6e20098465c.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822Fading in Fading and Finitude in Finitude:
Linguistic Criticism of the Network of ‘Fading, Finitude, and Inexistence (Nonentity)’ in Attar’s (Sonnets)«محو در محو و فنا اندر فنا» نقد شبکة مؤلفههای «محو و فنا و نیستی» در غزلیات عطار از دیدگاه زبانشناسی ساختارگرا 1331542520810.22108/jpll.2020.124682.1525FAپروینرضائیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد، بروجرد، ایرانJournal Article20200901Paying attention to the mystical language of Attar on the one hand and the study of the language of sonnets from the perspective of modern linguistic perspectives on the other hand could reveal the need for further research. The present study focuses on the frequency of using the concepts of ‘fading’, ‘finitude’, ‘inexistence’, and ‘existence’ in Attar’s sonnets. The concept of finitude in Attar’s sonnet is expressed by different structures, words, phrases, sentences, and forms so much that the main and major topic of his sonnet is apparently ‘finitude’ -- aconcept which in fact had occupied his mind and diction and resulted in applying various verbal and semantic elements in this network. This network has not been linguistically examined yet. Therefore, this study has examined it in Attar’s sonnets through documentary and library research, and based on general and structural linguistics. Accompanying and evoking concepts, Attar devoted many themes, symbols, allusions, and expressions to the frequent topic of a mystic (seeker) and lover’s fading and finitude. Identifying such cases via structural linguistics can offer the readers a new insight. Based on the results of this study, not only contrasting and antonymy, but also semantic evoking, synonymy, and nominal collocation (noun+ noun/ noun+ adjective, etc.) seem to influence Attar’s diction and discourse. However, he never ignored using the phonetic association of /f/ to express finitude. Besides, in this conceptual network, he referred a lot to the heroes of religious and mystical ‘finitude’ and ‘death seekers’ such as prophet John (AS), Imam Hussein (AS), Idris (AS), and Hussein Mansour. The results showed that the notion of ‘finitude’, ‘poverty’, and ‘existence’ occupied Attar’s mind so much that his sonnets’ diction is mainly devoted to express and illustrate numerous linguistic elements and images in this regard. Moreover, the structure and form of most of his sonnets depend on such systematic structural techniques.در این پژوهش با مطالعة غزلیات عطار، فراوانی کاربرد مفاهیم و واژگان «محو»، «فنا»، «نیستی» و... بررسی شده است. موضوع فنا در غزل عطار دارای دایرة واژگانی متعدد و ساختهای زبانی در سطحهای واج، واژه، گروه و جمله و فرم است؛ بهحدی که اندیشة اصلی و محوری عطار در غزلیات، موضوع فناست؛ این موضوع ذهن و زبان شاعر را سرشار کرده و عناصر زبانی و معنایی بسیاری را در این شبکه جای داده که تاکنون از منظر زبانشناسی بررسی نشده است. در این پژوهش به روش اسنادیـکتابخانهای و براساس دیدگاههای زبانشناسی ساختارگرا، این موضوع برجستة غزل عطار بررسی، دستهبندی و تحلیل شده است. عطار در محور همنشینی و تداعی واژگانی، نمادها و تلمیحات و تعبیرهای بسیاری را به موضوع پربسامد محو و فنای سالک و عاشق اختصاص داده است؛ شناخت این موارد از منظر زبانشناسی ساختارگرا دیدگاهی تازه به مخاطب خواهد داد. بنابر نتایج این پژوهش افزونبر تقابلها و تضادها، تداعی معنایی و واژگانی، هممعنایی، باهمآیی اسمی (اسم+ اسم/ اسم + صفت) و... نیز عمیقاً نحو زبان غزل عطار را در بر گرفته است. این شاعر از تداعی آوایی و آوای «ف» نیز غافل نبوده است و از آن برای القای فنا بهره برده است. همچنین بسیار به اسطورههای فنا و مرگمشتاقیِ دینی و عرفانی ـ مانند حضرت یحیی<sup> (ع)</sup>، امام حسین<sup> (ع)</sup>،ادریس و حسین منصور ـ در زمینة همین شبکة مفهومی اشاره کرده است. اندیشة فنا چنان در فکر عطار نفوذ داشته که زبان غزلش سرشار از عناصر متعدد زبانی در این باره است و فرم و ساختار شبکهای غزل، در بیشتر غزلیات، مرهون نظاممندی همین تمهیدات ساختارساز است.https://jpll.ui.ac.ir/article_25208_96163b62c8d5e0f1de3172170c7c1c3d.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822A Study of the Etiquette of the Wayfarer from the Perspective of the Kobraviye Dynastyبررسی آداب سلوکِ سالک از منظر سلسلة کبرویه1551802522310.22108/jpll.2020.122385.1472FAعلیرضانبی لواستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قمعلیرضاجوهرچیدانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه قمJournal Article20200405There are certain methods, rules, and principles in any education system that teachers and learners should be aware of so that the paths to reaching the goal and/or destination could be paved. Such methods are also significant to which all mystic schools adhere. Likewise, there are specific principles and methods in the Kobraviyedynasty for the spiritual wayfarer to reach the main destination. The present study investigates the characteristics of the spiritual wayfarer and addressee and his education from the instructional perspective of three well-known mystics of this dynasty, including Najmuddin Kobra, Majduddin Baghdadi, and Najmuddin Razi, through a critical description of the existing literature. The results show that the mystics of this dynasty have specific educational suggestions and instructions for the spiritual wayfarer and addressee in various individual, social, spiritual, and unseen dimensions. All three authors have listed features in their intellectual system for better audience education that can be examined in the three ways of individual, social, and spiritual-occult values.آداب سلوک و تربیت در هر حوزهای، اصول و روشهای مشخصی دارد که تربیتکننده و سالک و آموزنده باید به این اصول آگاهی داشته باشند تا راههای رسیدن به مقصد و هدف اصلی برای سالک و مرید بهآسانی هموار شود. در آموزههای عرفانی نیز این روشها بسیار اهمیت دارد و همة مکتبها و نحلههای عرفانی به آنها پایبند هستند. در سلسلة کبرویه نیز مبانی و روشهای مشخصی برای تربیت سالک و رساندن او به مقصد اصلی، یعنی معرفت حق وجود دارد. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانهای به بررسی آداب سلوک سالک از نگاه سه تن از عارفان برجستة این سلسله، نجمالدین کبری و مجدالدین بغدادی و نجمالدین رازی، پرداخته است. نتیجة بهدستآمده نشان میدهد عارفان این سلسله برای سالک در ابعاد مختلف فردی، اجتماعی و روحانی ـ غیبی، توصیهها و دستورالعملهای تربیتی مشخص و ارزشمندی دارند.https://jpll.ui.ac.ir/article_25223_6e4e20075c7890fb7ff00b2e3133923a.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822Investigating of Ibn Barrajan’s View on “the Clear Reality”بررسی دیدگاه ابنبرّجان دربارۀ «حَقِّمُبِین»1811962569510.22108/jpll.2021.123631.1498FAحامدنظرپوراستادیار ادیان و عرفان، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل البیت(ع) دانشگاه اصفهان، اصفهانJournal Article20200621One of the Quranic words used in Islamic mysticism is the word ‘Reality’ which is also mentioned in <em>the Holy Quran</em> as ‘the Clear Reality’. Ibn Barrajan (d. 536 AH), an Andalusian mystic, has used the term “the Clear Reality” (CR) in his works. The purpose of the present study is to investigate the term CR from Ibn Barrajan’s point of view using documentary and descriptive-analytical methods. The findings of the study show that from Ibn Barrajan’s point of view, the CR is the manifestation of God in the Hereafter that can be seen and observed. The beings of the Hereafter are also the manifestations and appearances of the CR. This manifestation is permanent and constantly renewing. The CR has an existential development because the degree of existence of the Hereafter is higher and wider. Ibn Barrajan believes that there is an existential relationship between the CR and the reality by which is created (RBWIC). The RBWIC is the manifestation of the CR in the world, and the CR is the revealer and exponent of the RBWIC. Also, the CR is the inner of RBWIC, which will be revealed in the Hereafter with the development of the existence of the RBWIC. Therefore, from Ibn Barrajan’s point of view, the CR is both the origin of creation and the end of creation. According to him, ‘Reality’ has different names in different worlds. The RBWIC is in this world, and the CR and the Reality to which is Return, indicate one reality in the Hereafter. The difference is that the CR emphasizes its clarity and observability, and the Reality to which is Return emphasizes it as the end of creatures. Also, the necessary evidence was not found to talk about other mystics and Ibn Barrajan’s influence on the subject of the clear reality.یکی از واژههای قرآنی که در عرفان اسلامی کاربرد اصطلاحی دارد، واژۀ «حق» است که بهصورت «الحَقُّالمُبِین» نیز در قرآن آمده است. ابنبرّجان (د. 536 ق.) عارف اندلسی، عبارت «حَقِّمُبِین» را در آثار خود بهعنوان یک اصطلاح به کار برده است. هدف این پژوهش، بررسی اصطلاح حَقّمُبِین از دیدگاه ابنبرّجان به روش اسنادی و توصیفی ـ تحلیلی است. یافتهها نشان میدهد از دیدگاه ابنبرّجان، حَقِّمُبِین تجلّی و ظهور خداوند در آخرت است که میتوان آن را مشاهده کرد. موجودات آخرت نیز تجلّی و ظهور حَقِّمُبِین هستند. این تجلّی، دائمی و همواره درحال تجدید است. حَقِّمُبِین وسعت وجودی دارد؛ زیرا مرتبۀ وجودیِ آخرت والاتر و وسیعتر است. ابنبرّجان معتقد است بین حَقِّمُبِین و حَقِّمَخلُوقٌبِه رابطۀ وجودی برقرار است. حَقِّمَخلُوقٌبِه تجلّی حَقِّ مُبِین در دنیاست و حَقِّمُبِین آشکارکننده و مبیّن حَقِّمَخلُوقٌبِه است. همچنین حَقِّمُبِین باطن حَقِّمَخلُوقٌبِه است که در آخرت با توسعۀ وجودیِ حَقِّمَخلُوقٌبِه آشکار میشود؛ بنابراین از دیدگاه ابنبرّجان حَقِّمُبِین، هم مبدأ خلقت است و هم غایت خلقت. از نظر او حق در عالمهای مختلف اسمهای متفاوتی دارد. حَقِّمَخلُوقٌبِه در دنیاست و حَقِّمُبِین و حَقِّالَّذِیإلَیهِالمَصِیر بر یک واقعیت در آخرت دلالت دارد؛ با این تفاوت که حَقِّمُبِین بر وضوح و مشاهدهپذیربودن آن و حَقِّالَّذِیإلَیهِالمَصِیر بر آن بهعنوان غایت مخلوقات تأکید دارد. همچنین قراین و شواهد لازم برای صحبت از دیگر عارفان و تأثیرپذیری و تأثیرگذاری ابنبرّجان در موضوع حَقِّمُبِین یافت نشد.https://jpll.ui.ac.ir/article_25695_e21cb3b7ef7ba261c780013670f07bb3.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP14120200822The Influence of the Books Al-Luma Fi al-Tasawwuf and Ghoot ol-Gholoob Regarding the Subject of Sama on Abu Hamid Muhammad al-Ghazali's Ihya Ulum al-Dinاثرپذیری محمد غزالی در احیاء علوم الدین از اللّمع فی التصوّف و قوتالقلوب در موضوع سماع1972102498410.22108/jpll.2020.119484.1405FAمهدیملک ثابتاستاد زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران رسولمحمدیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20191005The present study seeks to investigate the influence of Abu Nasr al-Sarraj Tusi's book <em>Al-Luma Fi al-Tasawwuf</em> and Abootaleb Makky’s <em>Ghoot ol-Gholoob</em> regarding the subject of Sama on Abu Hamid Muhammad al-Ghazali's <em>Ihya Ulum al-Din</em> (492 AH). The approach in this study is a descriptive-analytical one. Research on <em>Ihya Ulum al-Din </em>helps to better understand the culture of Sufism and Persian literature. In this study, samples quoted from <em>al-Luma</em> and <em>Ghoot-ol-gholoob</em> by al-Ghazali in his <em>Ihya</em> are investigated. These include various subjects like Wajd (spiritual ecstasy), Sama, and the views of the Prophet of Islam (PBUH), his companions, and the elders of Sufism. Most of these excerpts are the sayings of Sufis and anecdotes about them. The results of the present study showed that Al-Ghazali uses the materials from <em>al-Luma</em> in several ways. Sometimes, he directly quotes the exact language of <em>al-Luma</em>, but other times he elaborates on or summarizes the material as he deems it necessary. Another method used by al-Ghazali is that of presenting the material with a different classification and format. The precise statement of the chain of sources of a quote is not very important to al-Ghazali.نویسندگان در این پژوهش میکوشند با تمرکز بر موضوع سماع مشخص کنند ابوحامد محمد بن محمد غزالی در تألیف <em>احیاء علوم الدین</em> (492 ق.) چگونه و چقدر از دو کتاب <em>اللُّمَع فی التصوف</em> (از ابونصر سَرّاج طوسی) و <em>قوتالقلوب</em> (از ابوطالب مکی) بهره برده است. رویکرد نویسندگان توصیفی تحلیلی است. تحقیق دربارة <em>احیاء</em><em> </em><em>علوم الدین</em> به شناخت بیشتر فرهنگ تصوف و ادبیات فارسی یاری میکند. در این پژوهش نمونههایی مطرح و بررسی خواهد شد که غزالی در تألیف <em>احیاء</em> از <em>اللُّمع</em> و <em>قوتالقلوب</em> بهره برده است؛ مانند انواع وجد و سماع و دیدگاه پیامبر اسلام، یاران ایشان و بزرگان تصوف؛ عمدة این برگرفتهها گفتار صوفیان و حکایتهایی مربوط به آنان است. شیوۀ استفادۀ غزالی از مطالب این دو اثر به چند صورت است: نویسنده مطلبی را موبهمو نقل میکند؛ بهضرورت، مطلبی را تفصیل و گسترش میدهد؛ چکیده و برگزیدۀ مطلبی را میآورد؛ مطلبی را با طبقهبندی و دگرگونکردن عرضه میکند. گفتنی است نقل دقیق سلسلۀ راویان در نظر غزالی مهم نیست.https://jpll.ui.ac.ir/article_24984_93b692db1c1e3e021d4a8ac64e44394a.pdf