انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221The Master-Fostering Disciple
Exploration of Husam al-Din's Character and Its Influence on Rumi's Course of Developmentحسامالدین چلبی: مرید مرادپرور بررسی نوع رابطة حسامالدین چلبی و تأثیر شخصیت او بر سیر رشد مولانا1182105110.22108/jpll.2016.21051FAتقیپورنامداریاناستاد زبان و ادبیات فارسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران0000-0001-8834-5174علیقیدیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایرانJournal Article20151128Rumi, in the course of his development, had always had a companion beside him. Each of these partners had a major and specific role in his educational elevation. Among these influences, the role ofHusam al-Din Chalabias his last companion has been always concealed behind the veil of Rumi's exaggerated praise of him in Masnavi, thus making Husam's contribution to Rumi's spiritual exaltation very difficult to trace. <br />This article seeks through an analysis of Husam's characteristics and personality traits, to elucidate his special relationship with Rumi and consequently reveal the impact of Husam's presence on Rumi. مولانا در سیر رشد خود همواره یار و همدمی در کنار خود داشته است. هریک از این همدمان، نقش خاص و متفاوتی در تعالی و تربیت او داشتهاند. در<em> مثنوی،</em> نقش حسامالدین، آخرین همراه مولانا، با ستایشهای اغراقآمیز مولوی همراه میشود؛ به همین سبب شناخت چگونگی نقش چلبی در ارتقای روحی مولوی دشواریهایی دارد. در این مقاله با توجه به آثار مولانا و زندگینامههای او، میتوان دریافت که حسامالدین با قابلیتهای فردی خود، توانسته است مولانا را از سطح عارفی اهل وجد و سکر به مقام شیخ و مرادی کامل برساند.https://jpll.ui.ac.ir/article_21051_1323f4bce30f61ed8cec6680f79fd844.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221The criticism of Ibn Arabi notions in the view of Imam Rabbaniنقد و بررسی دیدگاههای ابنعربی از منظر شیخ احمد سِرهندی19422107910.22108/jpll.2016.21079FAمیثماحمدیدانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایرانمهدیشریفیاناستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران0000-0001-8036-9307Journal Article20141007The appearance of deconstructive thoughts and notions of Ibn Arabi made a suitable field for epistemological discourse in Islamic Sufism and opened a new point of view for the seekers of meanings specially Muslim Occulticism. The scatter of his audacious notions in the world of Islam made the different groups of his followers and opposes to criticize his notions and appreciated or rejected them. The critics of Sheikh Akbar were mostly belonged to juristic rather than Sufism, yet in the Sufism person like Alaodole Semnani criticized and scrutinized his notions, but in Sufism no one criticized Ibn Arabi more than Sheikh Ahmed Sarhendi. Sarhendi raised the idea of âunity intuitionâ oppose to Ibn Arabiâs âunity of existenceâ and crenellated the pillars of this theory. Researchers in Iran knows him mostly of this notion, but his opposition to Sheikh Akbar is not merely about this notion and it includes the attitudes like curatorship and prophecy, the seeing of God, the Names and Qualification of God, the causation of Godâs actions, eternal suffering of kaffirs and other argumentative issues seriously challenged Sheikh Akbar. This article tries to investigate the differences of the notions of these two effective and prominent figures.ظهور افکار ساختارشکنانة محییالدین ابن عربی، بستری مناسب برای گفتمان معرفتشناسانه در فضای تصوف اسلامی فراهم کرد و دریچة تازهای از تحقیق را بر اهل معرفت و معنا، بهخصوص نهانگرایان مسلمان گشود. نشر عقاید بیباکانة او در جهان اسلام، طیف متنوع و گستردة مخالفان و پیروان را بر آن داشت که به نقد، نکوهش یا ستایش او بپردازند. منتقدان شیخ اکبر بیشتر از طایفة فقها و علمای ظاهر بودند تا از سالکان و صوفیان معنانگر؛ اما در کسوت اهلتصوّف نیز کسانی همچون علاءالدوله سمنانی، در برخی عقاید او بهدقت تأمل و آنها را نقد کردند. ابنعربی هیچگاه در بین متصوّفه، منتقدی بزرگتر و برجستهتر از شیخ احمد سرهندی نداشت. شیخ سرهندی با تدوین و تبیین نظریة وحدت شهود در برابر وحدت وجود ابنعربی، شالودههای نظریه وحدت شهود را پیریزی و استوار کرد. محققان ایرانی نیز بیشتر او را با همین نظریه میشناسند؛ اما درواقع اختلاف او با شیخ اکبر تنها به این موضوع محدود نیست و در موضوعهای مهم دیگر عرفانی و شناخت اسلامی نظیر ولایت و نبوّت، رؤیت حقتعالی، اسما و صفات خداوند، ایجاب در افعال حقتعالی، خلود عذاب در حق کافران و دیگر مباحث، شیخ اکبر را به چالش میکشد. این مقاله میکوشد تا بهاختصار تفاوت دیدگاههای این دو عارف بانفوذ و صاحبتأثیر را بررسی کند. https://jpll.ui.ac.ir/article_21079_5f7f31160868c9963d255514e2d67db9.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221Symbolic Language in Hallaj’s Worksزبان رمز در آثار حلاج43642108010.22108/jpll.2016.21080FAآرزوابراهیمی دینانیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایرانمحمدکاظمیوسف پوردانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایرانJournal Article20150105Contemplation on language as the main indicator of ideas and mystic beliefs is so important. Hallaj is one of the mystics whose lingual symbols in his works and words has distinct his language from common language. It is needed to be analyzed due to find his mental and experimental approaches. This paper seeks to survey Hallaj’s lingual symbols in three parts: letters, words and pictures in a descriptive-analytic way; and before that, it will explain the symbols and its direct relationship with Hallaj's mystical experience. The role of symbol in Hallaj’s language, relation of his symbolic language with his spiritual experiences and its role on recognition of his experiences and thoughts will be analyzed in this paper. According to the subtle differences between Shat’h and symbol, discovering Hallaj’s lingual symbols reveal the kind of his experiences and beliefs. Shat'h and symbol in language are the main and most significant part of Hallaj’s words and Shat’hiat has been considered in his languages more, so analyzing the symbols in his words is necessary.زبان از مهمترین ویژگیهای بیانگر باورهای عارف است و به همین سبب اهمیت ویژهای دارد. حلاج از عرفایی است که رمزهای زبانی آثار و سخنان او، زبان وی را از زبان معمول متمایز میکند. دستیابی به رویکردهای فکری و تجربیات او مرهون تحلیل و تفسیر این رمزها است. این نوشتار پس از توضیح رمز و رابطة مستقیم آن با تجربة عرفانی و تبیین دیدگاه حلاج دربارة زبان رمزی، رموز زبانی حلاج را در سه بخش حروف، کلمات و تصاویر، با روش توصیفیتحلیلی بررسی میکند. در این مقاله نقش رمز در زبان حلاج، ارتباط زبان رمزی حلاج با تجربههای روحانی او و نقش آن در شناخت تجربهها و باورهای وی بررسی میشود. با توجه به تفاوت ظریف شطح و رمز، کشف رموز زبان حلاج، میتواند نوع تجارب و حقیقت باورهای او را آشکار کند. رمز و شطح، اصلیترین و پراهمیتترین بخش سخنان حلاج است و در زبان او بسیار به شطحیات توجه شده است؛ بههمینسبب بررسی و تحلیل انواع رمز در سخنان او ضرورت دارد.https://jpll.ui.ac.ir/article_21080_c92faf46124a8c5a99bf4cbfe32cacef.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221A Study on Gnostic Veils from the Viewpoints of Abo Abdollah Nafriبررسی حجابهای عرفانی از دیدگاه ابوعبداللّه نفّری65902108110.22108/jpll.2016.21081FAعظیمحمزئیاناستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانسمیهاسدیکارشناس ارشد عرفان اسلامی دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانJournal Article20140608The issue of veils concerned in the way to perfection, its identification, and the ways to surpass it is among the significant subjects in practical Gnosticism and gnoticists has a special view on that on their way to perfection. The issue of gnostic veils is one of the essential subjects that Abo Abdolah Nafri, a Shia gnosticist, was concerned. Koranic verses and Imams sayings include some points on this as well. Nafri, while focusing on the subjects of veil and its kinds has mentioned his especial views on it in “Almamavaghef o Almokhatebat”. <br /> In this article attempt is made to elaborates Nafri’s views and ideas on different kinds of veils and the main ones, along with the main causes and finally the resolutions with reference to his book and other gnostic scripts. With regard to Nafari’s unique style of writing, the present study explain the position of veils on the way to perfection from this scholar viewpoint. Nafri offers different concepts and classification on this issue. Some of the veils is his creation and for some, he paid more attention. He also used current contemplation of his time for his work on veil. شناسایی حجابهای سلوک و راههای گذر از آنها، از مباحث مهم عرفان عملی است که عارفان در سیر و سلوک، بسیار به آن توجه داشتهاند. حجابهای عرفانی از موضوعات اساسی مدّنظر ابوعبدالله نفّری، عارف شیعی قرن چهارم است؛ در آیات قرآن کریم و روایات امامان نیز در این باره نکاتی مطرح شده است. نفّری در <em>المواقف و المخاطبات</em>، ضمن تمرکز بر حجاب و انواع آن، دیدگاههای ویژهای را بیان میکند که برخی از آنها برای نخستین بار مطرح میشود.<br /> در این مقاله با تمرکز بر <em>المواقف و المخاطبات</em> و جستجو در دیگر متون عرفانی، ضمن بیان نظریههای متقدمین صوفیه و عرفا، دیدگاههای نفّری دربارة انواع حجاب و مهمترین آنها، علل ایجادکنندة آنها و درنهایت رفع حجاب، بررسی میشود. این مقاله با توجه به نگارش و سبک متفاوت نفّری نسبت به سایر عرفای مسلمان، جایگاه حجابهای سلوک را از دیدگاه او تبیین میکند. او مفاهیم و تقسیمبندیهای متفاوتی در این باره مطرح کرده است؛ برخی از این حجابها ابداع اوست؛ نفّری به بعضی از حجابها اولویت و اهمیت بیشتری میدهد و ازآراء رایج در این باره نیز بهره میبرد. در مقالة حاضر با توضیح و تشریح متن نمادین و دشوار <em>المواقف و المخاطبات،</em> دیدگاههای نفّری دربارة حجابهای عرفانی تبیین میشود.https://jpll.ui.ac.ir/article_21081_ff1ca0a69e244bc43293354451e5c9f2.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221The insight in Savanehol-oshag and lamaatمعرفت در سوانحالعشّاق و لمعات911202108210.22108/jpll.2016.21082FAمسرورهمختاریاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20150716Savanehol-oshag and lamaat belong to the theses which have been composed based on two different Gnostic approaches. The relative differences in the authors' mental bases, their regard to Gnostic concepts and terms, have influenced their works to high degrees. Since the concept "insight" and its types and ranks has a strong relationship with authors' Gnostic ideology and mental disposition, insight elements and the related issues were studied in this research emphasizing two above mentioned works. Reflection on the concept of "human" and "God" insight as insight pillars in the first Gnostic tradition and "human", "existence", and "God" insight in the second Gnostic tradition indicated that "insight" like other Gnostic terms has common points and discrepancies considering the concept in two studied works. The human and his insight as a common point in both Gnostic traditions is a master key which facilitates the achievement to further stages of insight and existence insight makes the achievement of god insight possible relying on thought of unitism and intuition force. In conclusion, the insight into unity nature is not possible because of God absolute, eternity refusal, lordship certainty, and possibility constraints and the insight into righteousness, the knowledge of God's unity and praise, can be accomplished successfully through names and attributes.<em>سوانحالعشّاق</em> و <em>لمعات</em>، بر اساس دو رویکرد متفاوت عرفانی نوشته شدهاند. تفاوتهای نسبی مبانی فکری مؤلفان، تأثیر بسزایی در درک آنها از مفاهیم و اصطلاحات عرفانی دارد. مفهوم معرفت و انواع و مراتب آن با جهانبینی عرفانی و مشرب فکری نویسندگان، ارتباط نزدیکی دارد؛ به همین سبب در این مقاله با تأکید بر این دو اثر عرفانی، ارکان معرفت و مباحث مرتبط با آن بررسی میشود. با تأمّل در ارکان معرفت در سنت اول عرفانی (انسان، خدا) و سنت دوم (انسان، خدا، هستی)، میتوان دریافت که مفهوم معرفت در این دو اثر مانند برخی دیگر از اصطلاحات عرفانی، شباهتها و اختلافهایی دارد. انسان و معرفت او ـ که نقطة مشترک در دو سنت عرفانی است ـ رسیدن به مراتب دیگر معرفت را آسان میکند. در سنت دوم عرفانی معرفت هستی با تمرکز بر اندیشة وحدت وجود و با استمداد از نیروی کشف و شهود، معرفت خداوند را ممکن میکند. بهسبب مطلقبودن خداوند، امتناع صمدیت و تحقّق ربوبیت، همچنین محدودیت و تقیید ممکنات، معرفت ذات احدیت ممکن نیست؛ بنابراین با اسماء و صفات میتوان به شناخت حق و وحدانیت او دست یافت.https://jpll.ui.ac.ir/article_21082_0c12274ce496bc747bfa40bc13ee04c8.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221Analysis of Hojviri’s apparoch to Mansur Al-Hallaj
Based on Kashf al-Mahjoubرویکرد هجویری به حلاج با تأمل در کشف المحجوب1211342108310.22108/jpll.2016.21083FAنفیسهایرانیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرانمیلادجعفرپوردانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران0000-0002-7446-7450Journal Article20150602This study is a meditation in Hojviri’s Apparoch about Hallaj that based on his implicit Comments. By analysis of evidences, research structure was offered in nine part: acquaintance history between Hojviri and Hallaj, Hojviri’s apparoch to agree and disagree views about Hallaj, Hallaj relationship with suifis and the reason of their denial, Motivation plan of another Hallaj, Hallaj and Mlamtyh, Rejection of Hallaj Transduction Belief, Rejection of Hallaj magic accusation, Proofing dignity of Hallaj, unacceptable opinions of Hallaj.هجویری در <em>کشف</em><em>المحجوب</em> بزرگزادهای دینورز، پشمینهپوشی بیخرقه و صوفی آزاد از رسوم است. داوریهای او دربارة مشایخ گذشته و همروزگارش با تأمل و شناخت همراه است. یکی از این مشایخ، حسین بن منصور حلاج است که به گواهی تاریخ، وابستگان دستگاه خلافت عباسی مخالف او بودهاند. پیروان حلاج در طول تاریخ از مجازات ایمن نبودهاند. بزرگان تصوف نیز به مقتضای زمان، پوشیده و به اشاره در باب او سخن گفتهاند. برخی متصوفه مثل سراج طوسی و قشیری با ذکر سخنان حلاج به دنبال راهی برای جلوگیری از حذف کامل او از فهرست مشایخ اهل تصوف بودهاند. عملکرد هجویری تا اندازهای ظریفتر و رندانهتر است؛ زیرا با ذکر احوال او در باب «فی ذکر ائمتهم من اتباع التابعین»، بهمناسبت و احتیاط، دین و اعتقاد او را تأیید میکند؛ هجویری حتی ذکرنکردن نام حلاج را در کتاب خلاف رسم امانتداری میداند. این پژوهش تأملی در تحلیل نگاه هجویری به حسین بن منصورحلاج بر پایة اشارات او در <em>کشف</em><em>المحجوب</em> است. با بررسی و تحلیل شواهد، ساختار پژوهش در نه بخش تنظیم شد: سابقة آشنایی هجویری با حلاج، رویکرد هجویری به آرای موافقان و مخالفان حلاج، ارتباط حلاج با مشایخ عصر خود و دلیل راندهشدن حلاج، انگیزة طرح حلاجی دیگر، حلاج و ملامتیه، رد احتمال اعتقاد حلاج به حلول، رد اتهام ساحری و اثبات کرامت حلاج و ناپذیرفتنی های حلاج.https://jpll.ui.ac.ir/article_21083_89a1943767b11b2e66ef21b4aa27dfcd.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP10220161221Comparison of mystical concept of Love in thought of Sphere and Muslim mysticsمقایسة مفهوم عرفانی عشق در اندیشههای سپهری و عارفان مسلمان1351582108410.22108/jpll.2016.21084FAمهدیعرب جعفری محمدآبادیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20150207Sepehri is one of famous contemporary poets that It has been said a lat about his poems, especially about his mystical thoughts. There are several views about his poems sush as: whit persian Islamic mystical principles, whit Hindi and Eastern mystical principles, or without any Mysticism. No study has particalary dealt with comparative analysis of mystical terms and concepts in Sepehri s poems compared With Muslim mystics ones. Word selection is a way toward poet s manner of Thinking, Therefore, the researcher belives that selecting mystical terms and concepts in Sepehri s poems is a suitable way analyze his mysticism. In order to lighten the nature and quality of his Mysticism, this study selects mystical concept of Love from among so mony mystical terms and concepts in his poem. It also tries to express It real meaning compared with the use of this concept by Muslim mystics. This study tries to show the origin of Sepehri s mysticism by analyzing the differences of Love between his poems and Mysticism of Muslim mystics.سپهری از شاعران بنام معاصر است. دربارة شعر و اندیشههای عرفانی او دیدگاههای فراوانی مطرح شده است. برخی مبانی شعر او را برگرفته از عرفان ایرانیاسلامی و یا عرفان هندی و شرقی دانستهاند و البته برخی نیز شعر او را تهی از عرفان میدانند. تاکنون پژوهشی به مقایسة کاربرد مفاهیم و اصطلاحات عرفانی در شعر سپهری و گفتار عارفان مسلمان نپرداخته است. گزینش واژگان، مدخلی بر طرز تفکر شاعران است؛ به همین سبب پژوهنده یکی از راههای شناخت عرفان سپهری را گزینش اصطلاحات و مفاهیم عرفانی در سرودههای او میداند. این مقاله برای روشنشدن چیستی و چگونگی عرفان سپهری، مفهوم عرفانی عشق را از میان مفاهیم و اصطلاحات فراوانِ نهفته در شعر او برگزیده است و میکوشد این مفهوم را در مقایسه با کاربرد آن نزد عارفان مسلمان بررسی کند. با بررسی ویژگیهای عشق در سرودههای سپهری و سخنان عارفان مسلمان میتوان دریافت عرفان سپهری به عرفان شرقی بسیار نزدیکتر از عرفان ایرانیاسلامی است؛ امّا تفاوتهایی نیز با دیدگاه شرقی دارد که نشان میدهد سپهری رگههایی کمرنگ از عرفان ایرانیاسلامی را با عرفان شرقی آمیخته است؛ به بیان دیگر، او عرفان خود را دارد و عرفانش با عرفان مکتب های دیگر متفاوت است.https://jpll.ui.ac.ir/article_21084_05f2bb0aaa73e856192cd3e486726d52.pdf