انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822About a Verb in Asrar al-Tawhid (Koftan or Goftan?)درباره یک فعل در اسرارالتوحید (کفتن یا گفتن؟)11016407FAحسنزیاریدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهاناسحاقطغیانیاستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهانJournal Article20160614<em>Asrar al-Tawhid </em>was published some years ago with the abundant commentaries of Dr Shafiee Kadkani. Many difficulties of this book have been solved in such version but there are still some ambiguities unsolved. One of these ambiguities is the verb “bekoft” in the phrase “be eradete sheikh bekoft” that Dr Shafiee Kadkani thinks this verb means “affinity and intimacy” in this phrase.
This article tries to prove the claim that this verb is probably the frequently used verb “goftan” which has been used by the preposition “be” in a number of old texts. It should be mentioned that one of the meanings of this verb in Persian texts is “to consider and believe in something”. This menaing has been probaly borrowed from the Arabic construction “ghala be (folan)”.کتاب اسرارالتوحید با تصحیح و تعلیقات مستوفای شفیعی کدکنی چند سال پیش به صورت مهذّب و منقّح، چاپ و منتشر شد. در این چاپ، گره بسیاری از مشکلات گشوده شده؛ ولی در برخی موارد، ابهاماتی چند، همچنان برجای مانده است. از جمله این مشکلات، فعل «بکفت» در عبارت «به ارادت شیخ بکفت» است که شفیعی کدکنی حدس زدهاند که فعل «کفتن» در این جمله به معنای «انس و الفت گرفتن» آمده است. در این مقاله با شواهدی مستدل نشان داده شده که صورت درست این فعل به احتمال زیاد، فعل رایج و متداول «گفتن» است که با حرف اضافه «به» در برخی متون کهن مستعمل بوده است. قابل ذکر است که یکی از معانی «گفتن» در متون فارسی «قائل بودن و معتقد شدن به چیزی» است. این تعبیر به احتمال زیاد، از «قال ب(فلان)» در زبان عربی گرفته شده است.https://jpll.ui.ac.ir/article_16407_5959f323c7d56813dd9f21e340e4f7a1.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822An Analytical Study on the Portraits of Prophets and Imams in the Lyric Poetry of Samanid Periodبررسی تحلیلی سیمای پیامبران و امامان(ع) در شعر غنایی دوره سامانی113616408FAمحمدمرادیاستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیرازمحمدرضاامینیدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیرازمحمدحسینکرمیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیرازJournal Article20160614Persian lyric poetry in its long history has profited from diverse themes in all its different styles. One of these themes which has promoted the Persian poetry is the story of religious personalities. In the present essay, this important poetical theme is studied in Samanid period (819–999), the first era of Persian poetry. More than 3775 lines of verses, written by poets who lived in this period, are studied. The results are analyzed to answer questions such as the presence of Iranian and non-Iranian personalities, the attention paid to each of prophets or the Shiite Imams and the role of these themes in the promotion of each genre of Persian lyric, descriptive or panegyric poetry.ادبیات دوران حکومت سامانی(287-385ه.ق) نخستین جلوههای ادب پارسی را در بردارد. یکی از مهمترین ویژگیهای سبکی شعر غنایی این دوره، یادآوری از نام شخصیتهای دینی در انواع شعرهاست. ثبت این تلمیحها و منقبتهای دینی و تحلیل تأثیر زمینههای سبکی و سیاسی در نوع استفاده شاعران از آنها، مسألهای است که تا کنون بطور کامل به آن توجه نشده است. در کتابهای سبکشناسی و تاثیر قرآن و حدیث نیز به سبب اعتماد به فهرست اعلام دیوانها که غالباً ناقص یا دچار اشتباه بودهاند و همچنین عدم بررسی تمام ابیات مانده از این دوره، نتایجی ارائه شده که چندان کامل یا صحیح نیست. در این مقاله سعی شده با بررسی تمام ابیات غنایی بازمانده از این دوره؛ یعنی 3775 بیت، از شاعرانی که تمام و یا قسمت اعظم شاعری خود را در دوران حکومت سامانی گذراندهاند، میزان و چگونگی حضور مفاهیم مربوط به شخصیتهای دینی در شعر این دوره بررسی و توجه بیشتر به شخصیتهای سامی در شعر غنایی،برخلاف شعر حماسی،تحلیل شود و در پایان به نقش هریک از این مفاهیم در تحوّل و رونق انواع غنایی چون مدح، تغزّل، وصف و... اشاره شود.https://jpll.ui.ac.ir/article_16408_88cee8bcd4d4424cc6d6421ca21c1057.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822A Glance at Mohammad Ali Bahmani’s Innovation
in the Form of Sonnetنگاهی به نوآوریهای محمّدعلی بهمنی در فرم غزل375816409FAفاطمهمدرسیاستاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیهرقیهکاظم زادهکارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ارومیهJournal Article20160614Form, known as a unified set of poetic language, imagery and music, is one of the fundamental building blocks of poem that goes beyond framework and appearance of poem. Form of a poem is not identical to its framework and hence does not encompass the poem’s content. Rather, form takes shape along with the process of poem emergence. That is why most poets’ sonnets are non-identical despite enjoying an analogous appearance. In other words, form can be referred to as the manner in which content is displayed.
Innovation and violation of ordinary norms in the form of poem are among the resources to which the poet may resort in the process of poem composition. In effect, these resources can provide the poets with a unique style. As long as the poet observes unity and coherence in his poem, his innovation will enable him to avoid repeated poems. Mohammad Ali Bahmani is one of the contemporary lyricists who has made an efficient use of innovation in the form of sonnet in an attempt to reserve his discourse chain. The present study tries to investigate different types of Bahmani’s innovation in the form of sonnetفرم به عنوان یکی از ارکان اساسی شعر، مجموعهای پیوسته از قالب، زبان، تصویر و موسیقی شعر است که بسیار فراتر از فقط قالب و شکل ظاهری شعر. فرم یک شعر، تنها قالب یک شعر نیست که محتوا در داخل آن جای گیرد، بلکه مقولهای است که همراه با روند به وجود آمدن شعر صورت میگیرد. نوآوری و شکستن هنجارهای عادی و متعارف در فرم شعر، از جمله شگردهایی است که شاعر برای آفرینش شعر خود، از آن بهره میگیرد و صاحب سبکی خاص در شعر می گردد. هر شاعری با نوآوری در شعر خویش، تنها زمانی می تواند از شعرهای تکراری فاصله بگیرد،که زنجیره کلامش از هم نگسلد و انسجام و وحدت کلام را حفظ کند. محمد علی بهمنی از غزل سرایان معاصری است که برای حیات بخشیدن به زنجیرۀ کلام خود با انواع نوآوری ها در فرم غزل، به گونه های متنوّع هنرنمایی کرده است. در این پژوهش، انواع نوآوری های بهمنی در فرم غزل مورد کندو کاو قرار خواهد گرفت.https://jpll.ui.ac.ir/article_16409_4dcf1f917fc5712a4771cc426c77ac1e.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822A Study of the Function of Musical Elements in Entezar Poetry (in Contemporary Period)بررسی کارکرد عناصِر موسیقایی شعر «انتظار» (در دوره معاصر)598216410FAزهرابهرامیانپژوهشگر و مدرس زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواریحسندلبریدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهدمهیارعلوی مقدمدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواریJournal Article20160614Literature of “Waiting” (<em>Entezar</em>) is one of the motives which was considered by poets and literary critiques especially in early sixties but the approach of critiques to it has been mainly journalistic and not academic. Hence, there is space for academic and scientific researches. For studying such genre, it is valuable to explore and investigate it from different perspectives. The main questions of this article are how the musical function of this kind of poetry works and how this function and the theme of the poem are related. Accordingly, the authors analyze statistically ninety poems of this genre written by twenty great poets to find out the answers of these questions. In analyzing external music of waiting poetry, functions of rhythm in this kind of poetry, harmony between rhythm and theme, rising and falling rhythms, and transparent and opaque rhythms are investigated. Then, investigating marginal music of waiting poetry, the function of rhyme and its relation with the theme of waiting, the word rhyme and its musical link with other words of the verse, rhetorical and spiritual rhymes in this kind of poetry and dynamic and static radifs and their relation with the theme are all studied. Finally, internal music of waiting poetry and repetition and music in the titles of this poetry are explored. One of the results and findings of this article is that the poet of waiting poems unconsciously establishes a deep link between the sad concept of waiting and the form of such poems at the moment of composition. ادبیات «انتظار» از بنمایههایی است که بویژه از اوایل دهه شصت، توسط شاعران ونیز منتقدان ادبی مورد توجّه قرارگرفت؛ امّا رویکرداهل نقد به آن بیشتر شکل مطبوعاتی و ژورنالیستی داشته تا آکادمیک و از این رو، جای پژوهشهای جدّی و علمی از این دست، بسیارخالی است. برای دستیابی به پژوهشی پیرامون این گونه ادبی، شایسته است آن را از دریچههای گوناگون، بازشناخت و بررسی کرد. پرسش بنیادی این مقاله، چگونگی کارکرد موسیقایی شعر انتظار و ارتباط آن با درونمایه اثر است؛ ازاین رو، نگارندگان با بررسی آماری نود قطعه شعر انتظار از بیست شاعر برجسته معاصر، در پی دستیابی به پاسخ به این پرسش هستند. در بررسی موسیقی بیرونی شعر انتظار، به کارکردهای وزن در شعر انتظار، هماهنگی وزن با درونمایه، اوزان خیزابی و جویباری و اوزان شفّاف و کدر در این نوع شعر پرداخته شده است. سپس با جستاری در موسیقی کناری شعر انتظار، کارکرد قافیه و پیوند آن با موضوع انتظار، واژه قافیه و ارتباط موسیقایی آن با سایر واژگان بیت، قافیه بدیعی و قافیه معنوی در شعر انتظار و ردیف پویا و ایستا و پیوند آن با موضوع، موردتوجّه قرار گرفته ونهایتاً موسیقی درونی شعر انتظار و تکرار و موسیقی در عنوانهای شعر انتظار بررسی شدهاست. از جمله دستاوردها و یافتههای این جستار این است که شاعر شعر انتظار به شکلی ناخودآگاه در لحظههای سرایش، پیوندی ژرف بینِ مفهوم اندوهناکِ انتظار و فرم شعر انتظار برقرار میکند.https://jpll.ui.ac.ir/article_16410_d69130b025619072d160998634293635.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822Garud (Garuda)
(Symbol of conversion and transformation of Myths of India
in Sām Nāmeh)گَرود (گرودا) (نماد انتقال و تبدیل اساطیر هند در سامنامه)839416411FAحسنحیدریاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراکساسانزندمقدمدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراکJournal Article20160614A study of the text of <em>Sām Nāmeh</em> and certain indications found in two of its side stories suggests the conversion and transformation of certain myths of India in this text, myths whose themes were probably introduced into Persian literary epic first through <em>ma li'l-Hind</em> of <em>Abū Raihān Bīrūnī</em> and then on a more extensive scale through the era of translation movements during the time of the Mughal rule in India and the early Safavid rule in Persia. Thus, probably they entered into Persian epic texts via these translations. This research shows: i) the way in which these myths are cited and put into rhyme in <em>Sām Nāmeh</em> is different from that of <em>Abū Raihān</em>’s work, and ii) the author of <em>Sām Nāmeh</em> must have been little informed about these Hindu myths, by virtue of which the lack of knowledge about these myths on the part of the audience may be inferred. Moreover, given the time of the transfer of these themes from India to Persia, one can say that the timing of the creation of this work cannot be earlier than that of the rule of <em>Jalāl ad-Dīn Akbar</em> in India if <em>Sām Nāmeh</em> happens to be the work of one single author, and otherwise, one can say that at least those sections in which figures of the Hindu myths are present must have been related to this hypothesized period.تأمّل در متن سامنامه و نشانههایی که در دو داستان فرعی آن دیده میشود، انتقال و تبدیل بخشی از اساطیر هند را به این متن حماسی آشکار میکند. اساطیر هندی موجود در سامنامه، در متونی از متون هندی دیده میشوند که اولین ترجمههای در دسترس آنها به عربی و فارسی، کتاب ماللهند ابوریحان بیرونی است و سپس در سطح وسیعتر آثاری که از طریق نهضت ترجمه در دوره حکومت تیموریان هند و اوائل دوره صفویه به فارسی برگردانده شدهاند؛ لذا احتمال قریب به یقین آن است که از طریق این ترجمهها وارد متون حماسی فارسی شده باشند. این تحقیق نشان میدهد: اولا، نحوه یادکرد و نظم این اسطورهها در سامنامه، با نوشته ابوریحان متفاوت است. ثانیاً، سراینده از متن آنها کماطّلاع بوده است و از این، برمیآید که جامعه مخاطب نیز از این اسطورهها اطّلاعی نداشته و خالیالذهن بوده است. هم چنین با توجه به زمان انتقال این مضامین از هند به ایران میتوان گفت که تاریخ سرایش این منظومه، اگر سروده یک نفر باشد، زودتر از زمان حکومت جلالالدین اکبر در هند نمیتواند باشد و اگر سروده چند نفر باشد، حداقل آن بخشهایی که نام و اَشکال این اسطورهها در آنها حضور دارد، مربوط به دوره یادشده است.https://jpll.ui.ac.ir/article_16411_134c2d55ca4c99e48c629351c9c114a6.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822The Use of Proverbs in the Poems of Persian Poetsکاربرد ضربالمثل در شعر شاعران ایرانی9512216412FAحسنذوالفقاریاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20160614In the opinion of Allameh Dehkhoda, proverb is one of the twenty four kinds of literature. In addition, proverbs are always the place of manifestation of people's experiences and also they are considered as peopleâs experimental wisdoms. When we study the history of different literary styles, genres and also Persian speaking poets' divans, it becomes clear that they have used proverbs as one of the important sources. <br />Not only the poets have benefited from the great treasure of proverbial literature, but also they have added to its wealth. This interaction has not been considered quantitatively and qualitatively up to now. In this article, a definition of the proverb and also its importance and background are presented. Then the usage manner of proverb in poets' poetry and Persian poetical proverbs and its position through paroemia are indicated. In addition, the difference between paroemia and comprehensive word, allusion, methods of equation and allegory are presented. With a quantitative and qualitative method, this article indicates the reflection of proverbs in poets' poetry of different centuries and analyzes the proverbs in poetry of the thirteen famous poets. In this way, we understand practically and theoretically the ways that poets have used the proverb and also its reflection in their poetry.مثلها به عنوان ستون فرهنگ مردم و یکی از اقسام ادبی همواره مورد توجه شاعران بوده است؛ چنان که حتی کاربرد مثل و تمثیل و استشهاد یکی از شاخصههای سبکی به شمار میآمده است. در این مقاله ضمن برشمردن کارکردهای مثل و اشاره به پیشینه تحقیق، ضربالمثلهای منظوم از جهات گوناگون بررسی میشوند و تفاوت ارسال مثل با تمثیل، اسلوب معادله، تضمین، تلمیح و کلام جامع تبیین میگردد که یکی از دو مسأله اساسی تحقیق در این مقاله است، سپس آمار ضربالمثلها در شعر 70شاعر معروف فارسی را به ترتیب تعداد میآوریم و از این تعداد به کیفیت بازتاب امثال در شعر بیست شاعر اشاره میکنیم تا معلوم میشود بطور خاص هریک از شاعران از مثلها، چگونه در شعر خود بهره گرفتهاند. هدف از این تحقیق جز تبیین دقیق مسأله و گشودن روزنی برای تحقیقات بیشتر در این زمینه،بررسی این نکته نیز هست که شاعران همواره از گنجینه عظیم ادب شفاهی به چه روشهایی بهره جستهاند و بر غنای آن نیز افزودهاند. در مجموع تعداد 11691 مثل از هفتاد شاعر از میان یکصد هزار مثل؛ یعنی 5/11 درصد از امثال فارسی، به طریق ارسال مثل یا مثل منظوم در دیوان این شاعران دیده شده که سعدی، صائب و نظامی بیشترین استفاده را از امثال داشتهاند. روش تحقیق کتابخانهای و به شیوه تحلیل محتواست و دستاوردهای آن نشان دادن گستره، میزان و چگونگی بهرهگیری شاعران از ضربالمثل در شعر خود است. این مقاله مستخرج از طرح پژوهشی با همین عنوان است که در مرکز تحقیقات زبان فارسی دانشگاه تربیت مدرّس انجام پذیرفته است.https://jpll.ui.ac.ir/article_16412_0bc38fd44e7eaa41a4845401229af64d.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822Beyhaqi's History in the Area of Dialogismتاریخ بیهقی در گستره منطق مکالمه12314016413FAقدسیهرضوانیاناستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندرانمریمفائز مرزبالیدانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه مازندرانJournal Article20160614Dialogic discourse is the product of Mikhail Bakhtin's thought, the theorist of human sciences in 20<sup>th</sup> century. This view wants to establish a permanent interaction between text, author and addresser and that actual knowledge is gained only through participations, differences and semantic contradictions of these three elements.
In his opinion, discourse has a dialogic nature and dialogism is seen completely in the literary genre of novel because novel reflects different voices, languages and styles. Thus, novel is naturally polyphonic and due to this it is the main theme of Bakhtin’s studies.
In this survey, it is attempted to prove this theory in Beyhaqi's History (Abolfazl-e Beyhaqi's work) and attention is paid to some of its elements such as fiction writing, secret saying, mimesis and dialectic.
The method of this research is proving-analyzing and it investigates the components of dialogism like heteroglossia, polyphonicity and chronotope.منطق مکالمه محصول اندیشه میخاییل باختین، نظریهپرداز حوزه علوم انسانی در قرن بیستم است. این دیدگاه بر برقراری تعامل دائمی میان نظرگاههای متن، مؤلّف و مخاطب تأکید میکند و این که شناخت واقعی تنها از لابه لای شراکتها، تفاوتها و نقیضههای معانی این سه عنصر حاصل میشود. از نظر او، سخن سرشت مکالمهای دارد و این مکالمهگرایی نیز به شکل تام در گونه ادبی رمان بازتاب مییابد؛ زیرا رمان، عرصه بازتاب زبانها، صداها و سبکهای گوناگون است. بنابر این رمان ماهیتاً چندمفهومی است. از این رو زمینه اصلی مطالعات باختین است. در این جستار تلاش شده که تاریخ بیهقی اثر ابوالفضل بیهقی، بنا بر سرشت رمانگونه آن در گستره منطق مکالمه مورد پژوهش قرارگیرد. روش پرداختن به این پژوهش، اثباتی-تحلیلی است و به مؤلّفههای شاخص مکالمهای همچون دوصدایگی، دگرمفهومی، کرونوتوپ و ذکر مصادیق آن؛ ازجمله پوشیدهگویی، محاکات و دیالکتیک پرداخته میشود.https://jpll.ui.ac.ir/article_16413_62b012cf63b17c58f51689ccd0872646.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP6120120822Structural Analysis of Shahe Siyahpushan Tale Based on Propp’s Modelتحلیل ساختاری قصه شاه سیاهپوشان بر اساس الگوی پراپ14116216414FAعفتنقابیاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم تهرانکلثومقربانیدانش آموخته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت معلم تهرانJournal Article20160614Nezami's <em>Haftpeykar</em> is one of the beautiful tales of lyrical verse that has many similarities to fairy tales from structuralist viewpoint. The authors analyze structural similarities and differences based on dutifulnesses, their interaction and dichotomy, fixed or variable characters and the logical sequence of narrative structure. The results demonstrate that this tale conforms to Propp's model and also narrative structure of fairy tales because <em>shahe</em> <em>siyahpushan</em> consists of about twenty dutifulnesses out of thirty-one dutifulnesses of fairy tales and the order and sequence of the story is the same as Propp’s model. The order and sequence of the whole narrative is based on opposition.هفتپیکر نظامی از دلانگیزترین منظومههای ادبیات غنایی فارسی است که از منظر ساختارگرایی شباهتهای بسیاری به قصههای پریان دارد. نگارندگان تحلیل شباهتها و اختلافهای ساختاری قصه شاه سیاهپوشان با ساختار قصههای پریان را بر اساس خویشکاریها، تقابل و دوگانگی آنها، شخصیتهای ثابت یا متغیر و توالی و نظم منطقی ساختار روایت انجام دادهاند. با بررسی نتایج حاصل به اثبات میرسد که این اثر افسانهای با الگویی که پراپ از قصههای پریان نشان میدهد، همچنین با ساختار روایت این قصهها تا حدود زیادی مطابقت دارد؛ زیرا از سی و یک خویشکاری قصههای پریان بیست و اندی از آنها در قصه روز شنبه هفتپیکر دیده میشود و نیز این قصه نظم و توالی مورد نظر پراپ را داراست. این نظم و توالی به دلیل وجود نظام تقابلی و دوتایی در کلّ روایت شکل گرفته است.https://jpll.ui.ac.ir/article_16414_e76b4222d070097e646e78e5ce3861ab.pdf