انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522Spiritual Insight & Geometric Symbolsمعرفت روحانی و رمزهای هندسی (مستخرج از رساله دکتری: تأویل رمزهای هندسی در فرهنگ و هنر اسلامی ایران)12216317FAفاطمهاکبریدانشجوی دکتری پژوهش هنر دانشگاه شاهدتقیپورنامداریاناستاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی0000-0001-8834-5174علی اصغرشیرازیاستادیار پژوهش هنر دانشگاه شاهدحبیب اللهآیت اللهیدانشیار پژوهش هنر دانشگاه شاهدJournal Article20160614This article comprises three parts. The first section deals with the evaluation of geometry & its relation to the parallelism among the main three fold worlds [intellectual world, absolute imagination world, & material world]. In this section, we considered Pythagoreans, Plato, Ibn Sina, Ekhvan alsafa, Abu Reyhan Biruni and Rene Guene view points about the symbolic position of geometry & its relation to the spiritual insights. <br />In the thoughts of these figures, geometry describes the super natural realm & cosmic lives of the heavens by a philosophic language & by offering interior insights leads the soul to the real existence. In Ekhvan alsafa's view points, geometry splits into two Categories of sensible & rational & both are considered as a new way in recognition of the wisdom essence & the nature of the soul. <br />The second section deals with geometric position of the existence system in creating the order & unity of the world components. In this section the cosmic orderlines & parallelism of the symbolic appearance of god's justice in proportion to the inner merit &, in other words, the worth of every thing are explained. <br />Third section is allocated to the relationship between geometry & monotheism insights & also some meanings of geometric symbols. <br />The presence of geometric structure in the abstract styles of geometric ornaments, Islamic, Khatayi or architectural forms & volumes is adopted from the holy principle of monotheism. <br />The essence of monotheism in the field of visual imagination is manifested in the geometric crystallized forms & by itself forms the essence of the Islamic art. At the end of this section we deal with the meanings of the main geometric symbols: point, triangle, circle & square in the obtained view points.موضوع این مقاله ارائه تبیینی جامع از هندسه و رمزهای هندسی و نسبت آنها با معارف باطنی و روحانی؛ بویژه اصل «توحید» در فرهنگ و هنر اسلامی است. این مقاله به سه مبحث مرتبط به هم می پردازد. ابتدا هندسه و نسبت آن با تناظر میان عوالم سه گانه هستی «عالم عقول، عالم خیال مطلق، عالم ماده » مورد بررسی قرار می گیرد. در آراء بدست آمده از فیثاغوریان، افلاطون، ابن سینا، ابوریحان بیرونی و رنه گنون، هندسه با زبانی فلسفی به توصیف قلمرو مابعد الطبیعی و حیات کیهانی افلاک میپردازد و با ارائه معارف باطنی روح را به سوی هستی راستین هدایت می سازد. در آراء اخوان الصفا، هندسه به دو مقوله محسوس و معقول تقسیم و هر دو بابی برای درک گوهر حکمت و جوهر نفس تلقی می گردند. بخش دوم به جایگاه هندسه نظام هستی در ایجاد نظم و وحدت اجزاء عالم میپردازد. در این بخش انتظام و تناسب کیهان، جلوه رمزی عدالت خداوند در نسبت با استحقاق ذاتی و به عبارتی «قدر» هر چیز تعبیر می گردد. بخش سوم به نسبت میان هندسه با معارف توحیدی و نیز برخی مصادیق رمزهای هندسی اختصاص یافته است. حضور ساختار هندسی در شیوه تجریدی تزئینات هندسی، اسلیمی، ختایی یا اشکال و احجام معماری برگرفته از اصل مقدّس توحید است. جوهر توحید در ساحت تخیل بصری در صور بلورین هندسی تبلور می یابد و جوهر هنر اسلامی را پدید می آورد. در انتهای این بخش به مصادیق مهمترین رمزهای هندسی:نقطه، مثلث، دایره و مربع پرداخته می شود.https://jpll.ui.ac.ir/article_16317_14b20dfdbedebc6caeff6de77c77ada9.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522Analysis of Several Distortions in Khaghanyâs Poetryتصحیح و تحلیل چند تصحیف در شعر خاقانی234616318FAعبدالرضاسیفدانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهرانمجیدمنصوریدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهرانJournal Article20160614Geographical elements should be considered for understanding similarity of compounds and expressions and several features of stylistics among poets of Arran school and Azerbaijan, especially Khaghani and Nezami.
Because of this, some similes and ironies in the poetry of Khaghani, Nezami and some other poets of Azerbaijan are almost unique.
This article tries to correct some pervasive distortions in Khaghani’s poetry. Such distortion is also evident in Nezami’s poetry.
Since such distortion is the product of a compound which belongs solely to Khaghani, Nezami, Mojiraldyn Beilqany and some other poets, it seemed strange to scribes and some editors and this matter caused distortion in these compounds.مانندگی ترکیبات و اصطلاحات و برخی ویژگیهای حوزه سبکشناسی، در بین شاعران مکتب ارّان و آذربایجان، خصوصاً خاقانی و نظامی، نکتهای است که عوامل جغرافیایی را نباید در پیدایش آنها نادیده گرفت. به همین سبب است که برخی تشبیهها و کنایات و... در شعر خاقانی و نظامی و برخی شاعران آذربایجان تقریباً منحصر به فرد است. آنچه در این مقاله از نظر خوانندگان میگذرد، تحلیل چند تصحیف فراگیر، در شعر خاقانی است که این تصحیف در شعر نظامی نیز مشهود است. با توجّه به اینکه تصحیفِ مورد بحث، زاده ترکیبی است که این ترکیب، تقریباً ویژه خاقانی و نظامی و مجیرالدّین بیلقانی و برخی شاعرانِ دیگر بوده، این ترکیبِ خاصّ برای کاتبان و برخی مصححان، غریب به نظر رسیده و همین امر سبب ایجاد تصحیف در اینگونه ترکیبها شده است.https://jpll.ui.ac.ir/article_16318_188c60fd35c37009d2710c97ab15ac7a.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522Marzban-name, Relic of Iran in Sasani Ageمرزبان نامه یادگاری از ایران عهد ساسانی476816319FAمهدیرضاییاستادیار زبان و ادبیات فارسی مرکز آموزش عالی کازرونJournal Article20160614Marzban-name includes old tales and narratives . It is believed that this book was originally written in one of the middle â Persian dialects. As Varavini says it was first written in Tabari language and after that it was translated into New-Persian by Saad ed Din Varavini and Malatyvi. By investigating its stories, it becomes obvious that, according to Varavini, Marzban-name has very old origin, even older than what Varavini claimed. This archaism is very obvious in the content of most of the main and secondary stories and also in its ironical structure. In this paper, by mythological- historical and socio- cultural analysis of Marzban-name, it is tried to find the origin of most stories and narratives which reflect the Iranian beliefs and ideas of neighbors whose culture has affected Iranian culture of that time. In addition, by referring to social, cultural and religious conventions of Iranians before Islam, the approximate date of this work which certainly refers to pre- Islamic period and Sasani-age would be estimated.مرزبان نامه دربردارنده داستان ها و حکایتهای بسیار کهن است و باور بر این است که این کتاب در اصل به یکی از گویش های فارسی میانه و آن طوری که وراوینی می گوید به زبان طبری کهن تألیف شده بوده است که دو بار به طور جداگانه توسط سعدالدین وراوینی و محمد بن غازی ملطیوی به نثر فنی فارسی دری برگردانده شده است. با بررسی درونمایه داستان های آن مشخص می شود که طبق گفته وراوینی اصل کتاب از سابقه ای کهن و حتی کهن تر از آنچه وی ادعا می کند، برخوردار بوده است. این کهنگی اثر را در محتوا و درون مایه بسیاری از حکایتهای اصلی و فرعی و اشارات کنایی و لفظی آن بروشنی می توان دید. این مقاله با تحلیلی تاریخی- اسطوره ای و اجتماعی - فرهنگی از محتوا و زبان مرزبان نامه وراوینی و روضه العقول ملطیوی بر آن است تا ضمن یافتن ریشه بسیاری از داستان ها و حکایت های این اثر در باورهای کهن ایران و ملل همسایهای که فرهنگشان بر فرهنگ ایران تأثیر گذاشته است و با استناد به آداب و رسوم اجتماعی، فرهنگی و دینی ایرانیان قبل از اسلام، تاریخ تقریبی تألیف این اثر را که مسلماً به ایران پیش از اسلام و به احتمال زیاد به اواسط روزگار ساسانیان می رسد، مشخص کند.https://jpll.ui.ac.ir/article_16319_21d9b6a848ccd41accd058ca8152fa7e.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522Innovation in Sohrevardi’s Philosophy and Variety of Science Definitions in his Worksنوجویی در فلسفه سهروردی و گوناگونی تعریف علم در آثار او699216320FAسید محمدخالدغفاریاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندجJournal Article20160614The issue of science and rationalism (knowledge and cognition) achievement in humans has always been present in the mind of philosophers and scientists. Among the old philosophers, Sheikh Shahabedin Yahya Sohravardi paid special attention to these issues and in his many different Persian and Arabic philosophical publications, he presented different definitions of this subject. <br />The goal of this study is to answer this question that whether these different definitions are due to lack of understanding or mental depression of Sheikh in this area or indicating his gradual thought evolution. Answering to this question depends on precise investigation of these definitions and comparing them with each other and determining their chronological delay or priority. <br />Results of this study show that, because Sheikh-Eshragh was under the influence MaÅ¡Å¡a? philosophy in his early works, he concluded that science and rationalism result from the form of objects in mind. Then, in the process of his thought evolution he presented different descriptions of this issue. Finally, after his experience in Nori-Eshraghi, he concluded that science and rationalism are the result of brilliant personality. <br />The sources used in this paper are, firstly, Persian and Arabic philosophical works that were accessible to Sheikh and two famous and authentic commentaries by Shahrzori and Ghotbedin Shirazi about Hekmatol-Eshragh. The reason of this is to use Sheikhâs sayings or famous commentator of Hekmatol-Eshragh directly, Other available sources are also used for this study. Since Mola-Sadra was influenced by Sheikh-Eshragh a lot, the differences of Mola-Sadraâs views and Sheikhâs views about this issue are also investigated.مسأله چگونگی حصول علم و تعقّل (دانش و شناخت) در انسان از مسائلی است که همواره ذهن فلاسفه و دانشمندان را به خود مشغول داشته است.در میان فلاسفه روزگاران پیشین، شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی (شیخ اشراق) به این مسأله توجّه خاصی داشته و در آثار متعدّد فلسفی فارسی و عربی خود تعاریف گوناگونی از این مقوله ارائه داده است. هدف از این مقاله پاسخ به این پرسش است که آیا این تعاریف گوناگون، برآمده از سردرگمی و رکود فکری شیخ در این گونه مسائل بوده است ویا بیانگر نوجویی و سیر تکامل اندیشه در فلسفه اوست؟ پاسخ به این پرسش در گرو بررسی دقیق این تعاریف و مقایسه آنها با همدیگر و تعیین تقریبی تقدّم و تاخّر زمانی آنهاست که این مقاله در پی آن است. نتیجهای که از این جستار به دست آمده است، این است که چون شیخ اشراق در آثار آغازین خود تحت تاثیر فلسفه مشّاء بوده است، علم و تعقّل را نتیجه حصول صورت اشیاء در ذهن دانسته است، سپس در جریان تکامل فکری خود، تعاریف دیگری از این مقوله ارائه داده است تا سرانجام پس از رسیدن به جهان بینی نوری- اشراقی خود، علم و تعقّل را حاصل ماهیت نوری نفس و حضور و ظهور اشیاء برای نور اعلام داشته است. منابع مورد استفاده در این مقاله، در درجه نخست، آثار فلسفی فارسی و عربی در دسترس شیخ و دو شرح مشهور و معتبر شهرزوری و قطب شیرازی بر حکمهالاشراق است و دلیل این امرهم بهرمندی مستقیم و بدون واسطه از سخنان خود شیخ یا شارح نامدار حکمه الاشراق است و در درجه دوّم، دیگر منابع در دسترس مرتبط با این موضوع است. درضمن از آن جا که ملاصدرا از شیخ اشراق، بسیار متأثر بوده است ،به گونهای گذرا به تفاوت اساسی نظر ملاصدرا با شیخ در این مسأله نیز اشاره خواهد شد.https://jpll.ui.ac.ir/article_16320_75a234fdbe163dee08c3ef68c819d410.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522Siyavash, a Ritual and Mysterious Character in Shahnamehسیاوش، شخصیّتی آیینی و رازناک در شاهنامه9310816321FAفیروزفاضلیاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلانابراهیمکنعانیدانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه سمنانJournal Article20160614The myth of Siyavash, with regard to its every minute thematic structure, is one of the most pivotal part in the Iranian mythological chain and gives structural support to it. Most stories are, thematically, like Siyavashâs, and pave the way for it. Siyavash has the highest humane character in Iranian myths and especially in Shahnameh. His birth, life, and death possess the qualities of ancient myths and his character is enshrouded in mystery and ritual. <br /> Based on the analysis of the themes of Siyavash's mythological character, the present article aims to scrutinize a number of his prominent characteristics and consequently to prove that: <br />a) Siyavash is god-like (like Ahura and supernatural beings). <br />b) His character is quite like the archetype of the first man. <br />Finally, the article tries to answer the main question: What is the reason of Siyavash's mystery? The tacit answer to these hypotheses could introduce Siyavash as an influential and comprehensive character a character that is perfect and dynamic. اسطوره سیاوش، با در نظر گرفتن جز به جزء ساخت مایه های آن، یکی از اصلی ترین و محوریترین بخشها در زنجیره اسطورهای ایرانی است. این اسطوره یکی از پشتوانههای ساختاری شاهنامه به شمار میآید؛ بهطوری که بیشتر داستانهای پیش از این، در بُنمایه با آن یگانهاند و نقش زمینهساز آن را دارند. سیاوش دارنده والاترین شخصّیت انسانی در اساطیر ایرانی؛ بویژه در شاهنامه است. زایش، زندگی و مرگ او، مایه اسطورهای کهن را در خود دارد و شخصیّت او آیینی و رازناک است. این مقاله در پی آن است تا با تحلیل بُنمایههای اسطورهای شخصیّت سیاوش در شاهنامه، پارهای از ویژگیهای بارز شخصیّتی او را موشکافی کند تا از این رهگذر اثبات کند: الف) سیاوش، آفریدهای اهورایی و شخصیتی پریزاده است؛ ب) شخصیّت او، منطبق بر الگوی «نخستین انسان» است و در نهایت به این پرسش اساسی پاسخ دهد که علّت رازگونگی گوهر سیاوش در چیست؟ پاسخ مقدّر به این فرضیهها، سیاوش را به عنوان شخصیّتی همهجانبه و تأثیرگذار معرفی میکند؛ شخصیّتی که دارای پویایی و کمال است. https://jpll.ui.ac.ir/article_16321_8fc97d208ebd26628fb6364c0e09d919.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522Woman in Persian Dream Interpretation Books (Study of women symbols in Persian dream interpretation books)زن در خوابنامههای فارسی (بررسی نمادهای زن در خوابنامههای فارسی)10913016322FAمختارکمیلیاستادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولی عصر رفسنجانJournal Article20160614One of the mysterious phenomena in our world is "dream" or "to dream". Objects are appeared symbolically in this phenomenon . Thus , to understand their real meaning, they should be interpreted and investigated. Long since, it was common to investigate dream symbols and compiling them led to create works called "dream interpretation book" <br />So many symbols have been allocated to women and women problems in Persian dream interpretation books.By considering and analyzing these symbols, they would present a more clear and more complete picture of woman from ancients' point of view . Among these, "dishes" are symbols interpreted as woman. The approach of ancients in some interpretations, specially interpretation of dishes in dream interpretation books , are similar to Freudian approach , in which he believes that hollow objects denote woman. <br />Also some basils , birds and animals have symbolic meaning in dream interpretation books. By observing the meaning of these symbols , two motifs are seen . a) uniting and marriage and sexual or financial enjoyment of women and ,b)dissociating or divorcing them and death. <br />Birds flying from our hands or house and picking flowers and a bunch of flowers are symbols that denote separating from women . Watching a flower on a tree and killing birds are symbols of sexual enjoyment.یکی از پدیده های رازناک جهان ما خواب و رؤیاست. در این پدیده اشیا، به صورت نمادین ظاهر می شود و از این رو برای دریافت مفهوم حقیقی آنها، باید به تعبیر و واکاوی آنها پرداخت. واکاوی و تعبیر نمادهای رؤیا از دیر باز معمول بوده و گرد آوری و تدوین آنها باعث بوجود آمدن خوابنامهها شده است. در خوابنامههای فارسی، نمادهای بسیاری به زن و مسائل زنانه گزارده شده اند. بررسی و تحلیل این نمادها می تواند تصویر روشنتر و کاملتری از دیدگاه قدما نسبت به زن ارائه دهد؛ از جمله نمادهایی که به زن تعبیر شده اند، ظروفند. رویکرد قدما در پاره ای تعابیر؛ بویژه تعبیر ظروف به زن، با رویکرد فروید در تحلیل رؤیاها که اشیاء مجوّف را دالّ بر زن می دانست، شباهت دارد. پاره ای از ریاحین و پرندگان و جانوران نیز در خوابنامه ها، مفهوم نمادین زنانه دارند. در بررسی مفاهیم این نمادها، دوبن مایه دیده می شود: یکی پیوند و ازدواج و تمتّع جنسی یا مالی از زنان و دیگری جدایی از آنها به طلاق یا مرگ. پریدن مرغان از دست و خانه، چیدن گل از شاخه و دسته گل نمادهایی هستند که بر مفهوم جدایی از زنان دلالت دارند؛ اما دیدن گل بر شاخه و کشتن مرغان، نمادهای تمتّع جنسی از زنانند.https://jpll.ui.ac.ir/article_16322_944a1fad978fd2489521a2210441d1ed.pdfانجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایرانپژوهشهای ادب عرفانیHTTPS://JP4120100522The Morphological Study of "Hasanak_e_Vazir" Storyریخت شناسی داستان حسنک وزیر به روایت بیهقی13115016323FAمینابهنامدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهدJournal Article20160614Narratology is one of the modern methods in the analysis of literary works which was first applied on Russian fairytales by Russian critique Vladimir Propp. Propp's ideas in the book "The structural analysis of the tale" had an important influence on the narrative theory. Nearly all the French structuralists have been influenced by Propp and some even tried to complete and correct his theories. Being a real story, "Hasanak_ e_ Vazir" doesn't correspond to the theories of Propp and others. But considering Beihaghi's time of narration, it's structural points and also paying attention to the point that the protagonists of the story have surpassed the limits of a real character and their deeds and sayings call for the reader's pondering, this story has the capacity for structural and morphological analysis. The writer tries to study: 1) the way the story begins 2) getting familiar with the protagonists and the antagonists 3)the cause and effects or actions and reactions. 4) The way information is given to the reader or the chronological relations between the story's events. 5) climax. 6) The conclusions out of Beihaghi's narration. روایت شناسی( Narratology ) دانشی است که به ارزیابی ویژگی روایت مندی( Narrativity ) و توصیف سازه های روایی می پردازد و از میان انواع روایت، روایت های داستانی دارای توالی زمانی و رخداد را مورد مطالعه قرار می دهد. داستان حسنک وزیر در تاریخ بیهقی گرچه صحت تاریخی دارد؛ اما با توجه به نوع روایت بیهقی از این داستان و ظرایفی که از نظر ساختاری در دل آن نهفته است و نیز این نکته که هر یک از قهرمانهای داستان از حوزه کارکردهای شخصیّتی واقعی عبور کرده و گفتارها و رفتارهای آن ها در هر لحظه و در هرجای داستان، تعمّق مخاطب را می طلبد؛ قابلیّت بررسی روایی و ریخت شناسی را داراست. پشتوانه نظری این تحقیق نظریه ریخت شناسی ولادیمیر پراپ روایت شناس روس است که ساختار قصه های پریان روسی را به هفت حوزه عمل و سی و یک نقش ویژه تقلیل داده است. نگارنده میکوشد، به ترتیب ذیل اصول این نظریه را در داستان حسنک مورد بازکاوی قرار دهد: 1- چگونگی آغاز شدن داستان 2- آشنایی با شخصیّت ها و نقش های موجود در داستان 3- بررسی کارکرد و خویشکاری هر یک از اشخاص4- بررسی روابط علّت و معلولی یا کنش ها و واکنش ها 5- تحلیلی بر ترتیب ارائه اطّلاعات یا توجّه به رابطههای زمانی میان حوادث داستان 6- بررسی بحران یا گره تنش زا 7- دریافت های پایانی از خلال روایت بیهقی.https://jpll.ui.ac.ir/article_16323_7fcdc9837e98cdd59f1d451a235b7b7b.pdf