انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 10 2 2016 12 21 The criticism of Ibn Arabi notions in the view of Imam Rabbani نقد و بررسی دیدگاه‌های ابن‌عربی از منظر شیخ احمد سِرهندی 19 42 21079 10.22108/jpll.2016.21079 FA میثم احمدی دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران مهدی شریفیان استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بوعلی سینای همدان، همدان، ایران 0000-0001-8036-9307 Journal Article 2014 10 07 The appearance of deconstructive thoughts and notions of Ibn Arabi made a suitable field for epistemological discourse in Islamic Sufism and opened a new point of view for the seekers of meanings specially Muslim Occulticism. The scatter of his audacious notions in the world of Islam made the different groups of his followers and opposes to criticize his notions and appreciated or rejected them. The critics of Sheikh Akbar were mostly belonged to juristic rather than Sufism, yet in the Sufism person like Alaodole Semnani criticized and scrutinized his notions, but in Sufism no one criticized Ibn Arabi more than Sheikh Ahmed Sarhendi. Sarhendi raised the idea of “unity intuition” oppose to Ibn Arabiâs âunity of existence” and crenellated the pillars of this theory. Researchers in Iran knows him mostly of this notion, but his opposition to Sheikh Akbar is not merely about this notion and it includes the attitudes like curatorship and prophecy, the seeing of God, the Names and Qualification of God, the causation of God’s actions, eternal suffering of kaffirs and other argumentative issues seriously challenged Sheikh Akbar. This article tries to investigate the differences of the notions of these two effective and prominent figures. ظهور افکار ساختارشکنانة محیی‌الدین ابن‌ عربی، بستری مناسب برای گفتمان معرفت‌شناسانه در فضای تصوف اسلا‌می‌ فراهم کرد و دریچة تازه‌ای از تحقیق را بر اهل ‌معرفت و معنا، به‌خصوص نهان‌گرایان مسلمان گشود. نشر عقاید بی‌باکانة او در جهان اسلام، طیف متنوع و گستردة مخالفان و پیروان را بر آن داشت که به نقد، نکوهش یا ستایش او بپردازند. منتقدان شیخ ‌اکبر بیشتر از طایفة فقها و علمای ظاهر بودند تا از سالکان و صوفیان معنانگر؛ اما در کسوت اهل‌تصوّف نیز کسانی همچون علاءالدوله سمنانی، در برخی عقاید او به‌دقت تأمل و آنها را نقد کردند. ابن‌عربی هیچ‌گاه در بین متصوّفه، منتقدی بزرگ‌تر و برجسته‌تر از شیخ‌ احمد سرهندی نداشت. شیخ‌ سرهندی با تدوین و تبیین نظریة وحدت شهود در برابر وحدت وجود ابن‌عربی، شالوده‌های نظریه وحدت شهود را پی‌ریزی و استوار کرد. محققان ایرانی نیز بیشتر او را با همین نظریه ‌می‌شناسند؛ اما در‌واقع اختلاف او با شیخ اکبر تنها به این موضوع محدود نیست و در موضوع‌های مهم دیگر عرفانی و شناخت اسلا‌می‌ نظیر ولایت و نبوّت، رؤیت حق‌تعالی، اسما و صفات خداوند، ایجاب در افعال حق‌تعالی، خلود عذاب در حق کافران و دیگر مباحث، شیخ اکبر را به چالش می‌کشد. این مقاله ‌می‌کوشد تا به‌اختصار تفاوت دیدگاه‌های این دو عارف بانفوذ و صاحب‌تأثیر را بررسی کند.  https://jpll.ui.ac.ir/article_21079_5f7f31160868c9963d255514e2d67db9.pdf