انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 8 1 2014 08 23 The Importance of Local Accents and Dialects in Explaining and Correcting Mystical Texts اهمیت گویش‌ها و لهجه‌های محلی در تبیین و تصحیح متون عرفانی 1 18 16450 FA تیمور مالمیر استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران Journal Article 2016 06 14 In mystical texts, like other texts, we sometimes face with a word or phrase whose proper meaning cannot be found out via consulting dictionaries. Also, correctors of such texts are sometimes at their wits end in reading the text and proposing the correct form of a word, and analogical correction on the basis of syntactic and rhetorical conventions is useless too. Considering the social origin of mystics and general addressees of mystical books and essays, this article tries to refer to local languages, dialects and costumes in order to solve the difficulties in understanding and correcting mystical texts. On the basis of this method, a few words and expressions are corrected and explained in the works of Attar Nishaburi and Molavi Balkhi as well as several books such as <em>Kashf Al-Mahjoub</em>, <em>Ronagh al-Majalis</em>, <em>Asrar al-Tawhid</em> and <em>Sepahsalar treatise</em>. In the first section of the article, the archaic meanings and usages of the words and idioms “Pendam” in <em>Sepahsalar treatise</em>, “Nafared” in <em>Fih-e Mafih</em>, “Kamal” in a verse of <em>Elahi Nameh</em> and “Jaft” in a verse by Molavi are explained. In the second section, the authenticity of recordings of old manuscripts like “Sabr” in <em>Kashf al-Mahjoub</em>, “Sabij Kufteh”, “Jarkard” and “Tabdani” in the selection of <em>Ronagh al-Majalis</em> are explained. In the third section, regarding the importance of dialectal information in analogical correction, an expression of <em>Asrar al-Tawhid</em> is corrected which has no correct form in any existent copy of this book. در متون عرفانی همچون دیگر متون، گاهی به عبارت یا کلمه‌ای بر می‌خوریم که با مراجعه به فرهنگ‌های لغت، امکان دریافت معنای مناسب برای آن وجود ندارد، همچنین گاهی مصحّحان متون عرفانی در خواندن متن و ارائۀ صورت مناسبی از یک واژه در می‌مانند و تصحیح قیاسی بر مبنای قواعد نحوی و بلاغی نیز راه به جایی نمی‌برد. در این مقاله، با توجه به خاستگاه اجتماعی عارفان و مخاطبان عمومی کتاب‌ها و مقالات عرفانی کوشیده‌ایم برای حلّ مشکلاتِ فهم و تصحیح متون عرفانی به زبان‌ها و گویش‌ها و آداب و رسوم محلی رجوع کنیم. بر مبنای این روش، به تصحیح و تبیین چند واژه و اصطلاح در آثار عطار نیشابوری و مولوی بلخی همچنین در کتاب‌هایی چون کشف المحجوب، رونق المجالس، اسرار التوحید و رسالة سپهسالار پرداخته‌ایم. در بخش اول مقاله، معانی و کاربردهای کهن واژگان و تعابیر «پندام» در رسالة سپهسالار، «نفارد» در فیه مافیه، «کمال» در بیتی از الهی نامه و «جفت» در بیتی از مولوی تبیین شده است. در بخش دوم، اصالت ضبط‌های دستنویس‌های کهن مانند «سبر» در کشف المحجوب، «سبیج کوفته»، «جار کرد» و «تابدانی» در منتخب رونق المجالس را تبیین کرده‌ایم. در بخش سوم، با توجه به اهمیت اطلاعات گویشی در تصحیح قیاسی به تصحیح عبارتی از اسرار التوحید پرداخته‌ایم که در هیچ یک از نسخه‌های موجود این کتاب صورت مناسبی نداشته است. https://jpll.ui.ac.ir/article_16450_82d4f2f305bdc967d0aad43b1bbe3c07.pdf