انجمن ترویج زبان و ادب فارسی ایران پژوهش‌های ادب عرفانی HTTPS://JP 5 2 2011 07 23 Identity on the basis of Molavi’s Snake-Charmer Story هویت بر اساس داستان مارگیر مولوی 165 186 16339 FA ابوالقاسم فاتحی استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی ابراهیم اخلاصی دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تهران Journal Article 2016 06 14 The knowledge of man’s real identity is supposed to be a complicated or even an impossible task. The main purpose of this descriptive-analytical article, done by library method, is to provide a comparative analysis of some aspects of “identity” in the views of Molavi and sociologists on the basis of his snake-charmer story presented in <em>Mathnavi</em>. The main question is ”what are the similarities and differences of Molavi’s viewpoint and those of modern sociologists with respect to the concept of identity?”. The theoretical findings of the article show that most of the sociologists perceive "identity" as a relative concept formed from the interactions of some environmental and social variables such as social class, ethnicity, nationality and so on with each other and man's psychological aspects as well. Furthermore, most of sociologists decline any independent substantial entity for identity. Conversely, Molavi considers essence and transcendental truth as the principal components of identity which lie potentially in human. He interprets identity as returning to man's basic humanity equal to High God's recognition and finding his original position in the universe.  On the basis of Molavi’s viewpoint, the concept of identity cannot be merely depicted through sociologists' popular categories such as personal identity, national identity, social identity and so on. Both Molavi and sociologists regarding the historical-cultural conditions of their own time, consider the alienated form of society and persons through the application of various literary symbols. Molavi applied symbols such as worm, dragon, snake etc while modern sociologists present the alienated forms of society and its actors via utilization of expressions such as loneliness, disappointment, depression, isolation, anomie and disgust.   هدف مقاله توصیفی تحلیلی حاضرکه با روش کتابخانه‌ای تهیه شده است، بررسی مقایسه‌ای زوایایی از مقوله هویت در بینش جامعه‌شناسان و دیدگاه مولوی بر اساس داستان مارگیر از کتاب مثنوی معنوی است. پرسش اصلی این است که نقاط اشتراک و افتراق جامعه‌شناسان و مولانا درباره هویت چیست؟ یافته‌های نظری نشان می‌دهد، اغلب جامعه‌شناسان، هویت را امری نسبی می‌دانند که از تعاملات برخی از متغیّرهای محیطی و اجتماعی مانند طبقه اجتماعی، قومیت، ملیت و... با یکدیگر و با جنبه‌های روان‌شناختی انسان شکل می‌گیرد. بیشتر آنان وجود هرگونه ماهیت ذاتی مستقل را برای هویت نفی می‌کنند؛ اما از نظر مولوی، رکن اصلی و سازنده هویت، جوهر و حقیقت متعالی و ملکوتی انسان است که بصورت نهفته و بالقوه در انسان وجود دارد. وی هویت را بازگشت انسان به اصل خویش؛ یعنی شناخت ذات باری تعالی، فنای در آن و یافتن خود در آینه هستی تفسیر کرده است. در نگاه مولوی، حقیقت هویت را نمی‌توان صرفاً با تقسیم بندی‌های رایج جامعه‌شناسان از هویت مانند هویت فردی، هویت ملّی، هویت اجتماعی و... نشان داد. «مولوی» و جامعه شناسان هر کدام برای بیان انسان و جامعه مسخ شده، با عنایت به شرایط تاریخی و فرهنگی زمانه خود، از نشانه‌های نوشتاری خاصی بهره برده‌اند. مولوی از کرمک، اژدها، مار و مانند آن و جامعه شناسان از احساس تنهایی و پوچی، افسردگی انزوا و سردرگمی، بی هنجاری و بی قدرتی استفاده کرده‌اند. https://jpll.ui.ac.ir/article_16339_699cff3a36a38d7159eefd5b7e67c1cd.pdf