مقاله پژوهشی زبان عرفانی
تحلیل حس شنوایی از دیدگاه مولوی

کورس کریم پسندی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 دی 1400

https://doi.org/10.22108/jpll.2021.127342.1578

چکیده
  در نگرش مولوی به حواس پنج گانۀ ظاهری آدمی، حس شنوایی از جایگاهی ممتاز و برتر، نسبت به دیگر حواس انسان برخوردار است. مولوی با توّجه به ساحت بیرونی انسان و با نگرش فیزیولوژیک ، گوش حسی و ظاهری را اولین و مهم ترین حس فعال انسان برای ادراک دنیای محسوسات می داند که در پیوند با دل و درون آدمی ، موجبات تکامل حقیقی انسان را به واسطۀ استماع اقوال ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
پرورش مفاهیم کلامی در دیباچه مثنوی‌های امیرخسرو دهلوی

زهره نجفی؛ پروانه سیدی؛ جنان ایزدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1400

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.126943.1570

چکیده
  دیباچه منظومه های غنایی همواره فضایی برای بیان اعتقادات و دیدگاه‌های شاعران است که پیش از ورود به داستان با طرح پاره‌ای مسائل کلامی در تبیین اندیشه‌های خویش می‌کوشند. یکی از این شاعران امیرخسرو دهلوی است که در منظومه‌های خویش به پرورش مفاهیم کلامی می‌پردازد. در این مقاله به بررسی پرورش مفاهیم کلامی از طریق آیات و روایات در دیباچه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل رابطۀ معنایی عناصرگل و مرغ در نگارگری دورة قاجار با ادبیات عرفانی مولانا

مصطفی رستمی؛ نسرین فرهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1400

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.129505.1628

چکیده
  در دورة قاجار باگرایش افکار مردم و هنرمندان به سوی ادبیاتِ عرفانی، نقاشان با تأثیر از این فضا و استفاده از نمادها (عناصر طبیعت) تصاویر نابی را با پرداختن به این مضامین، خلق‌کرده‌اند. مولانا نیز در انتقال اندیشه‌های ماورایی و عرفانی خود با کاربرد نمادین از عناصرطبیعت، پرنده را نمادی از روح و جان انسان (عاشق)، گل را نمادی از بهشت و خداوند ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاریخ عرفان و تصوف
نویافته هایی از حیات و آثار نجم رازی

محمدرضا موحدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اردیبهشت 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2021.129799.1632

چکیده
  چکیده: مدعای اصلی مقاله این است که در نسخۀ نویافته ای از تفسیر بحرالحقایق (نسخۀ شماره 37 از کتابخانه حسن حُسنی پاشا ) اطلاعات ذی قیمتی از حیات و آثارنجم الدین رازی می توان یافت. اطلاعات مستخرج از این نسخه، به شیوۀ تحلیلی با دیگر یافته های معاصران در این باب، مقایسه شده است. نجم رازی دراین گزارش مفصل، نخست استادان طریقت خود را به تصریح ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
مشرب عرفاتی شاه داعی الله شیرازی

خدیجه کیانی؛ محسن محمدی فشارکی؛ محمود براتی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 تیر 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.128907.1619

چکیده
  مشرب عرفانی شاه‌داعی‌الله شیرازی چکیده شاه‌داعی‌الله شیرازی یکی از عارفان برجسته قرن نهم هجری است که آثار ارزشمندی از وی به نظم و نثر به یادگار مانده است. با وجود تحقیقات پراکنده‌ای که تا کنون پیرامون افکار و اندیشه وی صورت گرفته، تصویر روشنی از آرا و اندیشه-های عرفانی وی ارائه نشده است. از سویی داعی از مشایخ طریقت نعمت‌الهیه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاریخ عرفان و تصوف
بررسی انگیزه‌های تألیف متون منثور عرفانی بر مبنای نظر مؤلفان آنها

محسن پورمختار؛ مهناز میرزایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 شهریور 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.132643.1678

چکیده
  مقالة حاضر به بررسی انگیزه‌ها و اهداف نویسندگان متون عرفانی در تألیف آثارشان می‌پردازد. در این راستا پنجاه اثر عرفانی، از گونه‌های مختلف نگاشته‌های صوفیانة منثورِ فارسی، انتخاب و انگیزة تألیف آن‌ها تحلیل و طبقه‌بندی شده است. با در نظرگرفتن این نکته که برخی از مؤلفان این آثار، اهداف متعددی برای تألیف اثر خویش ذکر کرد‌ه‌اند؛ انگیزة ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
نقد تخیلی غزلیات سنایی غزنوی از منظر ژیلبر دوران

راضیه ایمانی نسب؛ محمدامیر عبیدی نیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 مهر 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.127438.1585

چکیده
  در آثار ادبی و هنری، تخیل دارای نقشی اساسی است. وجود تعاریف گوناگون از این اصطلاح، هر یک سبب تبیین جنبه‌های متفاوتی از آثار می‌شود. یکی از دلایل توجه به تخیل و ساختارهای تخیلی، تبیین اندیشه و احساس شعرا و نویسندگان است. در واقع تخیل مکانیزمی دفاعی است تا شاعر و نویسنده بتواند بر التهابات و تشویش‌های درونی خود فائق آید. وجود پر‌رنگ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
کلان‌استعارة مفهومیِ «خداوندگاری به منزلة کشورداری» در مرصادالعباد

ناصر جابری؛ سکینه شریفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.133471.1699

چکیده
  مرصادالعباد اثری بدیع و ممتاز در پهنۀ ادب فارسی است، زبان و بیان آن گوشنواز و گاه شاعرانه است و از نظر تصویری – بلاغی کتابی شگرف به شمار می‌آید. با توجه به شناختگی وشهرگیِ تمثیل در علوم بلاغیِ ما، مطالعۀ تصاویر مرصادالعباد اغلب متمایل به بررسی جنبه‌های تمثیلی آن بوده است و استعاره‌های آن در قالب دیدگاه‌های کهن بررسی شده است، حال ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
نقش عرفان در بوطیقای تصویر شعر یدالله رویایی

عادل سواعدی؛ محمدرضا صالحی مازندرانی؛ مریم رفیع

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 آذر 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2022.133375.1698

چکیده
  جریان شعری حجم، در تاریخ شعر معاصر جریانی بیانیه‌محور بوده و از الگوها و ساختار‌های ویژه‌ای پیروی کرده است. خوانندگان شعر حجم نیز، در طول زمان با خوانش نظریات یدالله رویایی از ظرفیت‌های متفاوت فلسفی، زبانی و زیبایی‌شناسانۀ آن آگاه شده‌اند. بر این اساس، بوطیقای تصویر در شعر یدالله رویایی نیز مجموعه‌ای از ظرفیت‌ها و وجوه متفاوت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
بررسی و تحلیل معنا در تلقی عرفانی ابن‌ترکه اصفهانی

حجت بوداقی؛ باقر صدری نیا

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 دی 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2023.132203.1720

چکیده
  چکیده صائن‌الدین علی معروف به ابن‌ترکۀ اصفهانی (770-835ق) یکی از فلاسفه و عرفای متأثر از مکتب ابن‌عربی است. از این رو معنا، زبان و لفظ را نیز در چارچوب وحدت وجود تبیین کرده است. در پژوهش حاضر نگارندگان کوشیده اند از رهگذر آثار و رسائل چاپی و مخطوط ابن‌ترکه به روشی توصیفی-تحلیلی تبیین‌های معناشناختی و مؤلفه‌های مترتب بر آن را استخراج ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان عرفانی
کارکرد تبیینیِ مناجات در تحلیل داستان‌های دفتر پنجم مثنوی

طاهر لاوژه

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 دی 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2023.135324.1734

چکیده
  مولانا برخی از اندیشه‌ها و تجارب عرفانی خود را صرفاً در گونة ادبیِ «مناجات» بیان می‌کند. وی علاوه بر ایجاد نوعی فرم ویژة خلاقانه در مناجات، کارکرد برجستة آن را در انتقال مفاهیمی وضع می‌نهد که مقصودِ غایی داستان‌هایی در مثنوی از طریقِ کاربردِ آن حاصل می‌شود. وجوه هنری این نوع ادبی در قالب زبانِ عرفانی، نقش بارز آن در بیانِ نکته‌های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
باز نمایی روان ادراکی نوستالژی تصعیدی مولانا در ساحت گفتمان روایی نی نامه

اسماعیل نرماشیری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 بهمن 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2023.127837.1601

چکیده
  مطالعات نوین روان‌شناختی به طرزی اقناع کننده اثبات می‌کنند که متغیر نوستالژی با میزان آگاهی و گستره‌ی شناختی افراد رابطه‌یی بسیار عمیق دارد. از همین رو، نمی‌بایست نوستالژی را صرفاً مفهوم و برآیندی حسی و حسرت‌آور از یادکرد گذشته‌های خاطره انگیز و پیامد فروکاسته و انفعالی آن دانست بلکه نو‌ستالژی در فهم واقعی آن، کارکردی عقلانی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی تاریخ عرفان و تصوف
ولایت انسان کامل در رسالات کاشف دزفولی و جایگاه آن در عرفان شیعی

احمد لطیف پور؛ رسول حیدری؛ محمدرضا حسنی جلیلیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 بهمن 1401

https://doi.org/10.22108/jpll.2023.134367.1715

چکیده
  عرفان شیعی رویکردی عمده در عرفان اسلامی است که در تبیین و تحلیل مفاهیم عرفانی تفاسیر مختص به خود را دارد. از آن میان، مبحث ولایت عرفانی در منظومه فکری عارفان شیعی جایگاهی بسزا دارد. کاشف دزفولی عارف شیعی قرن دوازدهم، از عرفای گمنام و مجهول القدری است که صاحب ده‌ها کتاب و رساله عرفانی است، با این حال سلوک فکری او چنان که باید شناخته ...  بیشتر